Wetenschap - 18 januari 2001

Wat een leven

Bio'manager'

Bij aankomst op het erf van Van Woerden worden de - wellicht na?eve - vooroordelen over een biologisch boerenbedrijf in ??n klap de grond in geboord. Uit het kaarsrechte platteland van Flevoland rijst een gigantische opslagplaats op. Onder het vijf, zes meter hoge afdak staan verschillende goed onderhouden oogstmachines. Het erf is brandschoon; er ligt nog geen strootje of aardkluit op de grond. Het bedrijf telt 140 hectare grond. Niks kneuterig 'met-de-aarde-bezig-zijn' in een groentetuintje achter de boerderij. En waar zijn de scharrelkippen?

Ongeveer vijftien Wageningse studenten en andere ge?nteresseerden nemen deel aan de 'ketenexcursie biologische landbouw', georganiseerd door RUraal Wageningen (RUW). "Stichting RUW wil studenten de mogelijkheid bieden om in contact te komen met de praktijk en ze een kritisch beeld laten ontwikkelen ten opzichte van hun studiegebied," legt ir. Roelof Goodijk, afgestudeerd landinrichter en oud-bestuurslid van de vereniging, uit. "Ik miste tijdens mijn studie de link met de actualiteit, met de praktijk. Ik wilde niet over andermans rug plannen maken. Het is dus deels een ide?le keuze geweest om bij RUW te gaan, aan de andere kant is het gewoon ook handig om te bekijken hoe je latere werkveld eruit ziet en om contacten op te doen. Inmiddels heb ik een baan bij een adviesbureau, maar ik doe nog steeds het een en ander, zoals dit."

Bij veel van de excursies die RUW organiseert komen studenten van verschillende studierichtingen, wat ervoor zorgt dat een onderwerp vanuit verschillende invalshoeken wordt bekeken. Om een voorbeeld te geven: bij deze groep zitten onder andere iemand die Bodem, Water, Atmosfeer (BWA) studeert, een ontwikkelingssocioloog, een meisje dat bezig is met een vrij doctoraal rond biologische landbouw en een Italiaanse die een studie biologische landbouw in Bologna heeft afgerond. Elisabeth de Vries (vrij doctoraal): "Als je zelf met een boer gaat praten, lijkt het soms wel of je een andere taal spreekt. Het is een totaal andere belevingswereld. Daarom vond ik deze excursie interessant. Er was een goede discussie waarin veel dingen naar voren kwamen." BWA'er Maarten van der Duyn Schouten is vooral ge?nteresseerd in de beleidsaspecten en ziet de excursie als 'een mooie aanvulling op de technische kanten van mijn studie.'

Uit het verhaal dat Van Woerden afsteekt, blijkt dat het idealisme en de kleinschaligheid, die vaak onlosmakelijk verbonden worden met biologische landbouw, niet altijd zo vanzelfsprekend zijn. Kees en Margriet Van Woerden over hun bedrijf De Omslag: "De omschakeling van traditioneel naar biologisch bedrijf is geen principekeuze geweest maar een alternatief. Er waren slechte perspectieven voor de gangbare landbouw. Jaar op jaar je best doen voor zulke lage prijzen geeft op den duur geen voldoening. In de biologische landbouw maak je eerst de contracten en dan ga je pas telen. Het is dan de uitdaging een hoogwaardig product af te leveren. We hebben het gevoel dat we het allemaal meer in de hand hebben, en we worden beloond voor hetgeen we doen."

Praktisch is er veel veranderd voor het boerenbedrijf. Naast de technische zaken als onkruidbeheersing en ploegmethoden zijn er ook sociale aspecten aan verbonden. Margriet van Woerden: "Toen hier in de buurt enkele boeren overschakelden naar biologische landbouw stonden de kranten er vol van. Er kwam onkruid vandaan. Op verjaardagen verstomde het gesprek als wij binnenkwamen. Heel vervelend. De biologische boeren moesten maar ergens achteraf in de polder gedumpt worden, waar ze niemand kwaad konden doen. Vond men. Inmiddels zijn degenen die toen het hardst schreeuwden nu zelf biologisch." Haar man voelt zich steeds meer manager en steeds minder boer. Biologisch boeren is nu eenmaal arbeidsintensiever, je moet dus goed met personeel om kunnen gaan. En er komt meer, veel meer papierwerk bij kijken.

Ir. Lothar Smith, afgestudeerd ontwikkelingssocioloog, is net begonnen aan zijn bestuursjaar bij RUW en vond 'zijn' eerste excursie erg geslaagd: "Het past binnen de discussie die op dit moment plaatsvindt. We hebben al een discussieavond gehad over dit onderwerp en volgende week gaan we met een groep naar de Tweede Kamer, als de nota Biologische Landbouw besproken wordt. Het is erg leuk om op deze manier bij de landbouwpolitiek betrokken te raken."

Clarieke Hidden

Foto Anne van Doorn

Re:ageer