Wetenschap - 1 januari 1970

Wat doen we met de muskusrat?

De Muskusratbestrijding heeft na twintig jaar vangen de populatie nog altijd niet onder controle. Het is niet bekend of de kosten van bestrijding opwegen tegen de schade die de beesten aanrichten. Daarom is onderzoek naar goedkopere en betere alternatieven nodig, vinden zowel wetenschappers als bestrijders.

De bestrijding van de muskusrat lijkt succesvol als je kijkt naar de honderdduizenden dieren die jaarlijks worden gevangen. Alleen al in de Krimpenerwaard werden in 2005 38.000 muskusratten gevangen. De Zuid-Hollandse polder zag oranje van de kleine vlaggetjes die de bestrijders aan de vallen bevestigen om ze terug te kunnen vinden. De afgelopen zeventien jaar vingen ze tussen 0,62 en 1,18 beesten per uur, terwijl de norm 0,25 vangsten per uur veldwerk is voor een gebied van vijf bij vijf kilometer.
'De muskusrat is een exoot', zegt ing. Dennis Lammertsma, ecoloog bij Alterra, 'maar je raakt hem nooit meer kwijt.' Het beest graaft holen in oevers en kades. Deze schade moet hersteld worden omdat die overstromingen kan veroorzaken. Vooral de kleinere waterkeringen zoals lage kaden zijn kwetsbaar.
Lammertsma onderzocht de werkwijze van de bestrijders, en concludeerde dat er in de afgelopen twintig jaar nauwelijks is nagedacht over alternatieven voor de bestrijding. In het hele land wordt het dier nu gevangen met vallen, terwijl het ook anders kan. In Duitsland bijvoorbeeld wordt in sommige gebieden niet op de muskusratten gejaagd, omdat men denkt dat de populatie een natuurlijk evenwicht kan bereiken zonder dat het onveilig wordt. Dijken en oevers kunnen ook beveiligd worden door muskusratwerende doeken aan te brengen.
'Schadepreventie is nu de enige doelstelling', stelt Lammertsma. 'Het is bijvoorbeeld moeilijk vast te stellen welke schade muskusratten veroorzaken, omdat er slecht gemeten is.' Onderzoekers schatten de kosten van de herstelwerkzaamheden in de Krimpenerwaard tussen de 449.000 en 841.000 euro, terwijl de bestrijding in deze polder 500.000 euro kostte.
De bestrijdingsdiensten halen wel hun belangrijkste doel, benadrukt de landelijke coördinator van de muskusratbestrijding Jan Gronouwe. 'De veiligheid hebben we onder controle', stelt hij. 'Er zijn vele alternatieven denkbaar voor de huidige bestrijding, maar op basis van de nu beschikbare gegevens kun je niet concluderen welke goed zijn.'
Daarom zal de Landelijke Commissie Muskusratbestrijding de komende twee jaar onderzoek laten doen, vertelt Gronouwe. Zo moeten onderzoekers gaan kijken naar de invloed van de graverij van muskusratten voor de stabiliteit van dijken, de economische schade in kaart brengen, en onderzoeken hoe de omvang van een muskusratpopulatie zich verhoudt tot de schade. Daarnaast moeten alternatieven worden onderzocht, zoals het niet bestrijden, en preventieve maatregelen als muskusratwerende doeken. / MW

Re:ageer