Organisatie - 1 januari 1970

Wageningse promovendi zonder papieren door chaos bij IND

Vanwege grote achterstanden en chaos bij de immigratie- en naturalisatiedienst IND zitten veel buitenlandse promovendi in Wageningen zonder geldige verblijfspapieren. Hierdoor kunnen zij zich niet legitimeren en niet naar het buitenland voor familiebezoek of congressen. Het Wb sprak een drietal promovendi over hun problemen.

De verblijfsvergunning van ir Rays Jiang, aio Fytopathologie, verliep een maand geleden. Ze had de verlengingsaanvraag en de betaling op tijd afgehandeld. De IND melde haar echter dat het door vertragingen tot augustus kan duren voordat ze een nieuwe verblijfsvergunning krijgt. ,,Ik ben van plan om naar een congres te gaan in de VS in augustus. Om een visum aan te vragen in de VS heb ik een geldige verblijfsvergunning nodig'', vertelt Jiang.
Volgens de Iraanse promovendus ir Hossein Jafary leiden de vertragingen bij IND tot veel frustraties. Hij noemt het voorbeeld van een collega die niet naar de begrafenis van zijn vader kon. Jafary zelf had een verblijfsvergunning tot één januari 2004. In november 2003 vroeg hij verlenging aan voor zichzelf, zijn vrouw en hun dochter. Het duurde tot eind mei voordat hij zijn eigen vergunning had. ,,Ik moest alleen al twintig keer bellen om een acceptgiro te krijgen om de leges te betalen.'' Jafary's vrouw en dochter zitten nog steeds zonder papieren, terwijl hij al een reis heeft geboekt naar Italië in juli. ,,De gemeente raadt me aan mijn reis te annuleren. ''
Ondertussen is Jafary opnieuw begonnen aan het verlengen van verblijfsvergunningen van zijn gezin, want de nieuwe vergunning is maar drie maanden geldig. ,,Je betaalt 834 euro voor een document dat bij ontvangst al niet meer geldig is.''

Onbereikbaar
Telefonisch is IND meestal onbereikbaar. ,,Ons secretariaat belt zich suf. Eén minuut voor negen krijg je te horen dat het nog niet open is om negen uur stipt zijn alle medewerkers bezet'', aldus dr Rient Niks, begeleider van Jiang. Volgens de organisatie voor internationalisering van het onderwijs Nuffic krijgt IND dagelijks duizenden telefoontjes en zijn er maar acht mensen om deze op te nemen.
,,Ik kom uit de volksrepubliek China die geregeerd wordt door een totalitair communistisch regime dat de reputatie heeft schandalig bureaucratisch te zijn. Hoewel ik wel wat slechte ervaringen had in mijn eigen land, ben ik erg geschrokken van de onbekwaamheid van de IND, de chaotische situatie en de onverschilligheid van de ambtenaren'', vertelt aio Jiang.
,,IND haalt het imago van Nederland als een goed georganiseerd land naar beneden'', vult ir Ramin Roohparvar aan, die dertien maanden bezig is geweest met het regelen van een verblijfsvergunning. Volgens hem zullen talentvolle onderzoekers Nederland gaan mijden. De IND raakte driemaal zijn documenten kwijt, zelfs als hij ze aangetekend verstuurde. Volgens Roohparvar heeft het Iraanse ministerie inmiddels de wetenschappelijke samenwerking met Nederland stopgezet. De afgelopen jaren kwamen er via het programma jaarlijks dertien Iraniërs naar Wageningen. Hun onderzoek en soldij werd volledig door Iran bekostigd. ,,Veel buitenlandse onderzoekers hebben spijt dat ze voor Nederland hebben gekozen. Vrienden van mij in Denemarken en België krijgen automatisch een verlenging voor hun visum'', aldus Roohparvar.

Retourvisum
Buitenlandse medewerkers waarvan de verblijfsvergunning is verlopen, kunnen voor korte buitenlandse reizen een retourvisum aanvragen bij IND. Dat is een sticker in het paspoort waarmee de betrokkene binnen het Schengengebied kan reizen en van buiten het Schengengebied het Schengengebied weer in kan reizen. Dit visum kost veertig euro. Om het document aan te vragen, moet eerst telefonisch een afspraak worden gemaakt. Maar op dit moment is dat zo goed als onmogelijk. ,,Een collega van me was er drie weken mee bezig'', aldus Jiang. Een retourvisum is echter niet genoeg om een visum voor bijvoorbeeld Amerika te krijgen. Ook kan je met een retourvisum niet van het ene buitenland naar het andere reizen.
In het verleden konden buitenlandse medewerkers en studenten van Wageningen Universiteit hun verblijfsvergunning verlengen bij het politiebureau in Wageningen. ,,Het liep toen heel soepel'', aldus Jiang. ,,Je was toen binnen een kwartier klaar.'' Deze faciliteit werd door bezuinigingen aanvankelijk ondergebracht bij de vreemdelingendienst in Arnhem, en ook daar werden studenten altijd snel geholpen. Sinds één december 2003 behandelt de IND in Zwolle de aanvragen. Volgens de Nuffic zijn de vertragingen onder andere ontstaan door problemen bij de invoer van een nieuw administratiesysteem. Op dit moment liggen er duizenden verlengingsaanvragen in Zwolle waar nog op beslist moet worden. De Nuffic maakt ook melding van een storing bij het bedrijf dat de verblijfsvergunningpasjes moet drukken.

Hotline
Wageningen Universiteit is in gesprek met IND over de mogelijkheid voor een ‘hotline’ tussen de twee instanties. En ook de landelijke politiek houdt zich met de kwestie bezig. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen van de PvdA waarin het kabinet wordt opgeroepen een plan van aanpak voor de IND te maken. En minister Rita Verdonk van vreemdelingenzaken heeft een plan gepresenteerd om het kenniswerkers in de toekomst makkelijker te maken een verblijfsvergunning aan te vragen. Als de plannen doorgaan, krijgen promovendi in de toekomst een verblijfsvergunning van vijf jaar. Ze hoeven dan tussentijds alleen nog de verblijfsvergunningen voor hun echtgenoot en kinderen te verlengen.
Volgens woordvoerder Martin Bruinsma van justitie, waar de IND onder valt, is inmiddels een call centre ingeschakeld om de bereikbaarheid van de IND te verbeteren. Verder zijn er extra mensen op de dossiers gezet. En als Wageningen UR een directe ingang wil bij de IND, moeten ze ‘hem maar even bellen’.
Guido van Hofwegen

Re:ageer