Wetenschap - 1 januari 1970

Wageningen wereldtopper volgens citatieanalisten

Alle Nederlandse universiteiten zijn topuniversiteiten. Tenminste, als je de universiteiten zelf mag geloven. Die beroepen zich daarbij allemaal op een ander hitlijstje. Tilburg is top omdat het jaarlijks de Intermediairlijst met toonaangevende economen domineert. Eindhoven en Twente zijn top, zeggen Eindhoven en Twente met een rapport van de Europese unie in de hand. Om u, als Wagenings student of wetenschapper te wapenen tegen al die zelfbenoemde toppers: volgens citatie-analisten is er maar een echte wereldtopper in Nederland en dat is Wageningen UR.

Citatieanalyse is de meest gebruikte methode om de prestaties van wetenschappers met elkaar te vergelijken. Het Amerikaanse bedrijf is met het ISI Web of Knowledge wereldleider als het gaat om citatieanalyse en levert de basisgegevens voor veel onderzoeksbeoordelingen. ISI registreert elk kwartaal de citaties van artikelen in alle toonaangevende internationale wetenschappelijke tijdschriften. De bibliotheek van Wageningen UR heeft sinds kort een abonnement op een nieuwe dienst van het bedrijf die onderzoekers snel in staat stelt hun internationale positie te bepalen. De ‘essential science indicators’ bieden wetenschappers de mogelijkheid om snel te zien of ze tot de wetenschappelijke wereldtop behoren. Behalve individuele wetenschappers kun je ook zien hoe instituten en landen zich tot elkaar verhouden. ISI telt daarvoor het aantal citaties van de afgelopen tien jaar bij elkaar op en geeft zo alle onderzoeksinstellingen een score.
De hitlijstjes die zo ontstaan bevatten goed nieuws voor Wageningen UR. Wageningen UR hoort volgens ISI op drie wetenschapsgebieden tot de wereldtop. Het best scoort Wageningen op de gebieden ‘milieu en ecologie’, en ‘landbouwwetenschappen', twee keer een derde plek. Ook bij ‘plant- en dierwetenschappen’ doet Wageningen UR het goed, met een vijfde plek. Wageningen UR is daarmee volgens ISI het enige Nederlandse instituut dat zich op een wetenschapsgebied tot de wereldtop mag rekenen. In geen van de 22 onderscheiden wetenschapsgebieden komt een Nederlandse universiteit voor in de top twintig van meest geciteerde instellingen.
Hoe komt dat? Zijn Wageningse wetenschappers zoveel beter dan collega’s van andere universiteiten? Nee, dat blijkt in ieder geval niet uit de cijfers van ISI. Wageningers schreven de afgelopen tien jaar bijvoorbeeld tweehonderddertig artikelen die tot de één procent meest geciteerden behoorden op hun vakgebied. Niet gek, maar Utrecht en Amsterdam doen het met 343 en 338 artikelen wel beduidend beter. Het verschil met die universiteiten is echter dat zij hun onderzoekers verdelen over veel verschillende vakgebieden, terwijl Wageningen UR zich beperkt tot voedsel, landbouw en groene ruimte.

Oplettendheid
Een voordeel van de ‘Wageningse’ gebieden is ook nog eens dat de internationale concurrentie niet zo hevig is als bij bijvoorbeeld bij de medische wetenschappen. Wageningse wetenschappers schreven bijna achthonderd publicaties die in dat gebied werden ingedeeld, die samen ruim vijftienduizend keer geciteerd werden, ongeveer net zo vaak als de 2200 publicaties op het gebied landbouwwetenschappen. Maar terwijl Wageningen bij de landbouwwetenschappen een derde plaats inneemt, zijn de vijftienduizend citaties bij medische wetenschappen slechts goed voor een 404de positie op de wereldranglijst.
Wageningen dankt haar toppositie op de hitlijsten deels ook aan de oplettendheid van de bibliotheek. Die constateerde vorig jaar dat lang niet alle citaties van Wageningse wetenschappers ook gescoord werden onder het kopje ‘Wageningen’. De complexe organisatie van Wageningen UR speelde daarbij parten. Publicaties van veel instituutsmedewerkers werden bijvoorbeeld niet geteld, omdat het voor ISI niet duidelijk was dat het instituut tot de koepelorganisatie Wageningen UR behoorde. De bibliotheek heeft daarop contact opgenomen met ISI, met als resultaat een flink aantal plekken winst. De universiteit stond bijvoorbeeld zonder de DLO-publicaties op nummer 14 bij plant- en dierwetenschappen. Dat werd na correctie plaats 5. Bij landbouwwetenschappen steeg Wageningen van 8 naar 3, en bij milieu en ecologie 12 naar 3.

Compliment
Vier van de vijf kenniseenheden kunnen de cijfers van ISI beschouwen als een groot compliment. Voor de kenniseenheid maatschappijwetenschappen bevatten de tabelletjes en de ranglijsten met citaties echter weinig goeds. Geen enkele onderzoeker van Leeuwenborch of LEI was de afgelopen tien jaar eerste auteur van een echte citatietopper. Op het gebied ‘sociale wetenschappen’ neemt Wageningen UR dan ook een bescheiden positie in, 351 instellingen hebben meer impact dan Wageningen UR.
Internationaal concurreert Wageningen UR met name met Amerikaanse universiteiten en onderzoeksinstellingen. De onderzoeksinstituten van het Amerikaanse ministerie voor landbouw staan op nummer een in alle drie de lijstje waar Wageningen UR het goed doet. In Europa valt vooral het INRA op, het ‘Franse DLO’. Bij de traditionele landbouwrichtingen (landbouw, en plant- en dierwetenschappen) doen de Fransen het zelfs beter dan Wageningen. De Fransen ontbreken in de top twintig bij milieuwetenschappen. Verder doet ook de Zweedse landbouwuniversiteit in Uppsala het goed. Die universiteit staat in de top dertig op de drie ‘Wageningse’ wetenschapsvelden. Verder komt de Europese concurrentie van drie instituten in Engeland: Reading, 23ste bij landbouw, Bristol (32ste bij plant en dierwetenschappen) en het Imperial College London (achttiende bij milieu en ecologie).
De ‘essential science indicators’ van ISI biedt naast de ranglijsten van instituten ook de mogelijkheid om na te gaan welke Wageningse wetenschappers tot de één procent meest geciteerden op hun vakgebied horen. Wie zelf eens door de lijstjes wil bladeren, kan de database vinden via de knop ‘shortcuts’ op de website van de bibliotheek van Wageningen UR.
Korné Versluis

ISI Web of Knowledge op internet: www.isinet.com
Via intranet: library.wur.nl/desktop/direct onder ISI Web of Knowledge



Meestgeciteerde artikelen per vakgebied

Landbouwwetenschappen
Dr. Michael Hertog, dr. Peter Hollman, prof. Martijn Katan e.a. 358 citaties
Content of potentially anticarcinogenic flavonoids of 28 vegetables and 9 fruits commonly consumed in The Netherlands, Journal agr. and food chemistry, 1992

Plant- en dierwetenschappen
Prof. Piet Stam, 337 citaties
Construction of integrated genetic linkeage maps by means of a new computer package, Plant journal 1995

Microbiologie
Dr. Jan Sikkema, prof. Jan de Bont e.a. 245 citaties
Mechanisms of membrane toxicity of hydrocarbons, Microbiology review, 1995

Biologie en biochemie
Dr. Peter Hollman (Rikilt) e.a. 165 citaties
Relative bio-availability of the anto-oxidant flavonoid quercentine from various foods in man,
FEBS letters 1997

Chemie
Ir. Tjisse Hiemstra, prof. Willem van Riemsdijk e.a. 140 citaties
A surfacestructural approach to ion adsorption, the charge distribution model, Journ. Colloid interface science, 1996

Milieu en ecologie
Dr Marc Benedetti, prof. Willem van Riemsdijk e.a. 139 citaties
Metal ion binding to humic substances, Environmental science and technology, 1995

Farmacologie en toxicologie
Prof. Bram Brouwer e.a. 109 citaties
Functional aspects of developmental toxicity of polyhalogenated aromatic hydrocarbons in experimental animals and human infants. European Journal of Pharmacology, 1995

Medische wetenschappen
Prof. Bram Brouwer e.a. 103 citaties
Interactions of persistent environmental organohalgones with thyroid hormone system, Toxicol Ind Health, 1998

Aardwetenschappen
Dr. Geert-Jan Roelofs, dr. Jos Lelieveld e.a., 100 citaties
Distribution and budget of O3 in the troposphere calculated with a chemistry-general circulation model. J. Geophys. Res, 1995

Engeneering
14 citaties
Dr. Jacob de Boer (Rivo)
Method for the analysis of polybromated diphenylethers in sediments and biota, 2001

Moleculaire biologie en genetica
Geen veelgeciteerde publicaties

Sociale wetenschappen
Geen veelgeciteerde publicaties

Meestgeciteerde publicaties met een Wageningse onderzoeker als eerste auteur per vakgebied volgens ISI. ISI registreert de een procent meest geciteerde publicaties per vakgebied.
Plant- en dierwetenschappen
USDA 85165
Univ Calif Davis 52042
INRA 50980
Cornell 47323
Wageningen 39280


Milieu en ecologie
USDA 26722
US EPA 25181
Wageningen 20187
US geol survey 19873
Minnesota 19487


Landbouwwetenschappen
USDA 39619
INRA 20649
Wageningen 14502
Davis 13454
CSIRO 12123

Het aantal citaties per vakgebied, voor de vijf best geciteerde instituten tussen 1993 en 2004 volgens ISI.




In Nederland (veelgeciteerde publicaties)
Utrecht 343
Amsterdam (UvA) 338
Leiden 280
VU Amsterdam 248
Wageningen UR 230
Rotterdam 217
Groningen 217
Nijmegen 152
Delft 145
Eindhoven 92
Twente 75
Tilburg 11

Aantal publicaties uit de afgelopen tien jaar dat hoort tot de een procent best geciteerde in een vakgebied.

Re:ageer