Organisatie - 13 september 2007

Wageningen is bakermat Nederlands damesrugby

Rugby Club Wageningen schrijft dit jaar geen damesteam in voor de competitie. Schokkend nieuws, omdat Wageningen de bakermat is van damesrugby in Nederland. Op 12 april 1975 werd daar, ter gelegenheid van het lustrum van de club, de eerste dameswedstrijd gespeeld tussen RCW en de Elephants uit Eindhoven.

Rugbywedstrijd op 12 april 1975 in Wageningen.
Rugbywedstrijd op 12 april 1975 in Wageningen.

Foto: Jopie Wessels

Wiebe Uithof organiseerde de primeur. ‘Het was gewoon voor de lol, damesrugby bestond eenvoudig nog niet. We hadden nauwe contacten met de basketbal- en volleybalclub, kwamen vaak bij elkaars wedstrijden kijken. Op zondag vierden we samen de derde helft, toen nog in de kelder van studentenvereniging KSV. Uit die groep kwamen veel van de eerste rugbyspeelsters.’
Jopie Wessels is één van hen. ‘Ik had wat vrienden die rugbyden, zelf voetbalde ik. Ik was wel benieuwd. We begonnen twee weken voor de wedstrijd met trainen. We gingen om de dag het veld op, en de andere dagen kregen we tactische training. Hein van Dijk, onze trainer, gebruikte zijn kamermuur als tekenbord om ons uit te leggen hoe we te werk moesten gaan. Het resultaat was dat er na twee weken dertig vrouwen tegenover elkaar op het veld stonden die nog nooit gerugbyd hadden. Ongelooflijk.’
In het verenigingsblad uit 1975 staat over het lustrum: ‘Het hoogtepunt van de dag was wel de rugbywedstrijd tussen dames van RCW en de dames van het kampioensteam van de Olifantjes uit Eindhoven. De dames hebben met recht getoond dat rugby niet alleen een mannensport is maar ook zeer goed en uitstekend gespeeld kan worden door dames. Het diner en feest ‘s avonds waren ook geweldig goed.’ Op de vraag wat hij zich daarvan kan herinneren zegt Uithof dat het geweldig was, want ‘één van de dames was blijven slapen’.
Nog geen jaar na de eerste wedstrijd gingen er vrouwen mee op de jaarlijkse buitenlandse reis. Nog steeds is RCW hiermee uniek in Nederland, want bij de meeste clubs is het ‘mannen onder elkaar’. ‘Wij vonden het echt een aanwinst’, vertelt Uithof, ‘maar we waren wel een beetje een lachertje voor andere clubs. Tegenwoordig is er geen verzet meer tegen damesrugby, maar actief ondersteunen is weer wat anders. Bij RCW is het altijd heel natuurlijk gegaan, het was volkomen vanzelfsprekend.’
Na de eerste wedstrijd, die Wageningen overigens met 4-0 won, namen de dames zelf de organisatie in handen. ‘Het beviel ons zo, dat we eigenlijk allemaal nog wel een keer wilden spelen. Nog voor de derde helft werd er al een afspraak gemaakt voor een return in Eindhoven’, zo staat in het wedstrijdverslag. Wessels: ‘We spraken één keer in de twee of drie weken af, want de meesten deden er nog een sport naast. Dan trainden we of aten we samen. We speelden maar een paar wedstrijden per jaar omdat er weinig andere teams waren. Om dat te regelen belde ik mensen bij andere clubs om ze aan te sporen een meisjesteam op te richten. Vaak gingen we met de mannen mee naar hun wedstrijden en speelden ervoor of erna.’
De derde helften waren legendarisch, al zongen de vrouwen niet alle liedjes van de mannen mee. ‘Die vonden we niet altijd gepast,’ vertelt Wessels. ‘We begonnen zelf teksten te schrijven. En breien deden we natuurlijk ook. Van veel clubs hebben we het shirt in miniatuur nagemaakt als cadeautje voor de tegenstander.’
In de jaren die volgden heeft Wageningen een leidende rol gehad in het Nederlandse damesrugby. In 1976 is, voor zover bekend, de eerste internationale dameswedstrijd ooit gespeeld, tussen Wageningen en het Franse Viry-Chatillon (Wageningen verloor). Wageningse rugbysters die verhuisden richtten elders teams op, zoals in Amsterdam, Deventer en Delft. En in 1979 maakte een Wageningse delegatie zich hard voor het toelaten van vrouwenrugby binnen de Nederlandse Rugby Bond. Die stelde aanvankelijk voor om kortere wedstrijden te spelen zonder tackles en line-outs, omdat het anders te zwaar zou zijn. Maar toen de RCW’ers dreigden met de oprichting van hun eigen bond - voor vrouwen én mannen - ging de NRB overstag.

Re:ageer