Wetenschap - 1 januari 1970

Wageningen doet te weinig aan winderosie Sahel

Wageningen doet te weinig aan winderosie Sahel

Wageningen doet te weinig aan winderosie Sahel

Boeren in de Sahel zien hun vruchtbare grond voor hun ogen wegvliegen
tijdens de vele stofstormen. ,,Het is pure export. De stofdeeltjes uit de
Sahel vindt men regelmatig terug in Miami'', zegt bodemdegradatie-expert dr
Geert Sterk. Hij pleit voor meer aandacht voor winderosie in de Sahel. Het
onderzoek op dit gebied ligt vrijwel stil, terwijl het probleem alleen maar
erger wordt.
Sterk van de leerstoelgroep Erosie en bodem- en waterconservering heeft in
Niger en Burkina Faso meermalen in een stofstorm gezeten. ,,De problemen
beginnen in de regentijd, in juni en juli. Je krijgt dan met de
zuidwestelijke moessonwinden convectieve regenbuien mee en daar vooruit
rollen grote stofwolken. De wind is superhard en het wordt soms compleet
donker. Ik heb ook metingen gedaan in deze stofwolken. Boeren raken
tientallen tonnen bodemmateriaal per hectare kwijt.''
Sterk pleit in het vakblad Land Degradation & Development voor meer
investeringen in onderzoek naar winderosie in de Sahel. ,,In de jaren
tachtig en negentig is er veel onderzoek gedaan, maar het is nu sterk
teruggelopen. Veel financiers van ontwikkelingsprojecten vinden de Sahel nu
een bodemloze put. Dat is erg slecht, want de problemen worden alleen maar
erger. Er is grote armoede, en een van de oorzaken is bodemdegradatie door
winderosie. Hierdoor vallen de oogsten erg tegen.'' De teruglopende
aandacht voor de problemen in de Sahel is ook te merken in Wageningen,
verzucht Sterk. ,,Wageningen heeft jarenlang de zogenaamde Saheldag
georganiseerd, maar de laatste jaren niet meer. Er is minder financiering
voor dit soort tropenonderzoek.''
Volgens Sterk zijn vooral geïntegreerde onderzoeksprojecten hard nodig. Tot
nu toe werkten promovendi en andere onderzoekers veel langs elkaar heen.
,,We weten nog steeds niet precies hoeveel bodemmateriaal inclusief
nutriënten daadwerkelijk verloren gaan. Met name de stofcomponent is erg
onduidelijk, al is wel duidelijk dat behoorlijke hoeveelheden stof het
Afrikaanse continent verlaten. Ook weten we dat met het stof belangrijke
nutriënten zoals nitraat en fosfaat vervliegen, en dat de zogenoemde
Harmattan-winden, die beginnen in de Sahara, weinig van deze mineralen
meenemen en het dus niet compenseren. Hierdoor wordt de bodem steeds armer
en lopen de oogsten terug.''
Als het onderzoek weer wordt opgepakt, hoopt Sterk dat er intensief met
boeren wordt samengewerkt en dat winderosie samen wordt bekeken met andere
landbouwkundige problemen. Concreet ziet hij veel in gebruikmaking van
verspreide bomen en struiken voor het verminderen van de winderosieschade.
Nieuw-Zeelandse ontwikkelingswerkers hebben reeds aangetoond dat deze
vegetatie daadwerkelijk winderosie kan verminderen. De Wageningse
promovendus drs. Jakolien Leenders doet hier nu onderzoek naar in Burkina
Faso. | H.B.

Fotobijschrift:
Stofstormen boven de stad Ouagadougou in Burkina Faso. Winderosie is een
groot probleem voor Sahellanden | Foto archier Erosie en Bodem- en
Waterconservering

Re:ageer