Organisatie - 21 september 2015

Wageningen UR stelt onderzoekdata ammoniak wel beschikbaar

tekst:
Albert Sikkema
4

Wageningen UR heeft twee datasets beschikbaar voor ammoniak-onderzoeker Jaap Hanekamp. Maar oude onderzoeksgegevens uit de jaren negentig zijn waarschijnlijk weg. Dat stelt woordvoerder Simon Vink naar aanleiding van commotie in de agrarische pers over het ammoniakonderzoek.

Hanekamp is een onderzoeker die, met behulp van crowdfunding, de wetenschappelijke onderbouwing van het ammoniakbeleid wil beoordelen. Om die reden vroeg hij Wageningen UR om oude onderzoeksgegevens uit begin jaren negentig waarop de emissiefactoren zijn gebaseerd. Die meetgegevens van 25 jaar geleden zijn er niet meer, reageert Wageningen UR. Daarop ontstonden in de agrarische pers suggesties dat de onderzoeksinstelling de onderzoekdata met opzet heeft weggegooid of niet wil prijsgeven om geen verantwoording af te leggen over het ammoniakonderzoek. Dat is onzin, reageert woordvoerder Simon Vink.

‘ Het gaat om integrale datasets met agrarische, bodemkundige en milieukundige gegevens die aan de basis liggen van het ammoniakemissiemodel. Die gegevens hoefden we hooguit 5 jaar te bewaren. Na drie verhuizingen en vijf nieuwe computersystemen is de kans erg groot dat die onderzoekdata er niet meer is.’ Suggesties dat ammoniakonderzoeker Jan Huijsmans nog floppies zou hebben met onderzoekdata, raken kant noch wal volgens Vink. ‘Die onderzoekgegevens hebben nooit op floppies gestaan, want dat paste niet op floppies.’

Vink snapt niet waarom de ammoniak-sceptici Jaap Hanekamp en Marcel Crok zo’n stennis maken. ‘Na hun verzoek hebben we Hanekamp en Crok begin juni uitgenodigd voor een gesprek, maar dat zegden ze af. We hebben twee datasets beschikbaar met recente ammoniakwaarnemingen, maar daar hebben ze nooit om gevraagd.’

De commotie over de Wageningse data ontstaat op het moment dat een internationale reviewcommissie op verzoek van het ministerie van Economische Zaken de wetenschappelijke onderbouwing van het ammoniakbeleid heeft onderzocht. Deze commissie, onder leiding van de Brit Mark Sutton, heeft Hanekamp en Crok uitgenodigd om hun kritiek te geven, maar ook daar lieten ze verstek gaan. De internationale commissie constateert dat de wetenschappelijke basis van het ammoniakbeleid goed is, maar dat meer metingen nodig zijn om het ammoniakmodel en draagvlak voor het mestbeleid te versterken.

Tot enkele jaren geleden werden onderzoekers geacht om hun onderzoekgegevens vijf jaar lang te bewaren. Sinds de grootschalige onderzoekfraude van Diederik Stapel houdt de academische wereld een bewaartijd van tien jaar aan. ‘Je kunt het vergelijken met je belastinggegevens; die moet je ook zeven jaar bewaren’, zegt Bastiaan Meerburg,   afdelingshoofd Veehouderij & Omgeving bij Livestock Research. Meerburg, wiens groep ammoniakonderzoek uitvoert, vindt dit een ‘uiterst merkwaardige discussie’. ‘Derden vragen vrijwel nooit om ruwe onderzoekdata. De gangbare weg is dat vakgenoten de meetgegevens en methode via peer review controleren voordat onderzoekers hun vindingen publiceren. Daarna is de kous af.’ Tegenwoordig wordt er steeds vaker onderzoekdata voor langere tijd bewaard via open access, zegt Meerburg. ‘Maar dat gebeurt pas een paar jaar.’ Ook hij vindt de suggesties in de agrarische pers niet fair. ‘Er ontstaat zo een sfeertje dat we niet open zijn. Jammer.’

Re:acties 4

  • albert sikkema

    Even een vraagje: welke Wageningse onderzoeker heeft zijn 25 jaar oude dataset voor de ontwikkeling van een model nog bewaard?

    Reageer
  • Marcel Crok

    Een tweede artikel waarin Jaap en ik onze versie geven zou het beeld completer maken voor de lezer. Ik ga dat nu niet hier in detail doen.

    Wat ik mis in het stuk is het woord "reproduceerbaarheid". We vinden neem ik aan allemaal dat wetenschap reproduceerbaar dient te zijn. Zeker in dit geval is dat van groot belang omdat ingrijpend overheidsbeleid erop gebaseerd is.
    Ik heb er begrip voor dat metingen van 25 jaar geleden wellicht verloren zijn gegaan na de zoveelste verhuizing.
    Maar Jan Huijsmans promoveerde in 2003 en in datzelfde jaar publiceerde hij een wetenschappelijk artikel waarin hij dit schreef:
    "The present study of factors affecting NH3 volatilization following the application or incorporation of manure benefited from a unique set of data available from field experiments in the Netherlands. The combination and the statistical analysis of these data, together with the models that were designed, yielded valuable information about the factors that influence NH3 volatilization, and about the magnitude of their effects when applying and incorporating manure on arable land."

    Waarom zou je als onderzoeker niet heel zuinig zijn op zo'n "unique set of data"?
    De triomfantelijkheid waarmee de onderzoekers nu refereren naar een wettelijke bewaartermijn van 5 jaar is veelzeggend. Hoe zal dat overkomen bij boeren die te maken hebben met de uit de data voortgevloeide regelgeving?

    De vraag is hoe nu verder? Als de data waarop het beleid (deels) gebaseerd is er daadwerkelijk niet meer zijn (wat ik persoonlijk moeilijk kan geloven), accepteert het parlement die situatie? Accepteert de kamer dat de wetenschap waarop het beleid gebaseerd is, niet te reproduceren is?

    Of gaan we dan maar opnieuw meten, zoals Jaap vorige week heeft voorgesteld. In dat laatste geval zal er in ieder geval een unieke dataset ontstaan die nog lang bewaard zal worden...

    Reageer
  • albert sikkema

    Geinteresserde lezers die hun mening willen vormen over de inhoud van het ammoniak-onderzoek en emissiemodel, kunnen beter terecht bij het rapport van de reviewcommissie, zie https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2015/08/03/review-on-the-scientific-underpinning-of-calculation-of-ammonia-emission-and-deposition-in-the-Netherlands

    Reageer
  • Jos

    Omdat woordvoerders erg goed zijn in het eenzijdig belichten van een thema en kritiek te "framen" - daar worden ze immers voor betaald, een woordvoerders kan natuurlijk nooit zijn werkgever afvallen of negatief belichten, hieronder een link naar "de andere kant" van dit verhaal, zodat de geinteresseerde lezer zijn eigen mening kan vormen.

    http://www.foodlog.nl/artikel/wur-heeft-onderzoeksgegevens-niet-bewaard/

    Reageer

Re:ageer