Wetenschap - 8 november 2001

Wadonderzoekers kijken puur ecologisch naar windmolens en militairen

Wadonderzoekers kijken puur ecologisch naar windmolens en militairen

Volgens de onderzoekers van het jubilerende Alterra Texel passen windmolens niet in de definitie van een weidse, wilde Waddenzee, en moeten militaire activiteiten net als andere activiteiten getoetst worden op hun ecologische effecten.

De wadonderzoekers vinden het onlangs gelanceerde plan om een windmolenpark te bouwen langs de Waddenzee prematuur. Er is nog veel te weinig bekend over de vliegbewegingen van vogels en over de mogelijke effecten van onderwatergeluid en -trillingen door de draaiende windmolens. De onderzoekers pleiten er dan ook voor om eerst wetenschappelijk onderzoek te doen bij het proefproject met het Near Shore Windpark op acht kilometer uit de kust bij Egmond bij Zee.

Een zelfde gebrek aan kennis zien de onderzoekers bij de militaire activiteiten in de Waddenzee. Waar civiele activiteiten die verstorend werken worden verboden, worden die van de militairen vaak geaccepteerd, omdat er elders geen oefenmogelijkheden zijn. Het zou beter zijn om zaken als vliegoefeningen ook te beoordelen op hun ecologische effecten, ook om zo draagkracht te cre?ren voor natuurbescherming bij bevolking en bezoekers. "Nu worden de activiteiten van defensie met het beroep op landsbelang met veel geheimzinnigheid voortdurend getolereerd", aldus vestigingsleider dr Han Lindeboom. "Het zou goed zijn als er een milieueffectrapportage over militaire activiteiten zou komen." Dat zou kunnen leiden tot meer transparantie in het beleid.

Dat de visies van het jubilerende Alterra Texel worden aangeboden aan de grootste opdrachtgever, het ministerie van LNV, betekent volgens Lindeboom niet dat er sprake is van belangenverstrengeling. De visies zijn nadrukkelijk wetenschappelijk, LNV neemt de politieke beslissingen. "We zijn aansprakelijk voor de inhoud van de visies. En wij leggen de nadruk op natuurwaarden", stelt Lindeboom. "Onze missie luidt onderzoek te doen naar de natuurwaarden van het mariene milieu." Dat politici vervolgens op andere gronden besluiten nemen die niet geheel stroken met de wetenschappelijke conclusies, vindt Lindeboom niet erg.

Alterra Texel pleit in de visies voor een langetermijnvisie op de Waddenzee. Volgens Lindeboom is dat nodig, omdat de Waddenzee een dynamisch en variabel systeem is, en omdat het ondanks al het onderzoek vaak gissen is naar de oorzaken van die dynamiek en variatie. Voor duurzaam beheer van dit veranderlijke systeem is volgens Lindeboom een constante monitoring noodzakelijk. Zulk langetermijnonderzoek zal overigens veel geld kosten. Lindeboom berekende enige tijd terug voor de Noordzee een bedrag van veertig miljoen gulden, zo'n vijf procent van de omzet van de zeevisserij.

Passend in die langetermijnvisie is het pleidooi van de onderzoekers voor zeereservaten. De reservaten zouden kunnen bijdragen aan het herstel van roggen en oesters en aan het behoud van oude bodemstructuren. Over natuurbouw als mogelijkheid om natuurwaarden opnieuw te cre?ren, zijn de onderzoekers minder uitgesproken positief.

Het 25-jarig bestaan betekende ook de oprichting van de stichting Zee Inzicht. Hierin werken Alterra Texel, het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) en het Texelse informatiecentrum Ecomare aan webcams van onderwaternatuur bij boorplatforms. Dit jaar wordt nog gewerkt met eerder opgenomen onderwatervideo's, maar over een jaar moet het technisch mogelijk zijn om alles real time te volgen op het internet. De stichting wil zo werken aan de bewustwording bij de burger voor de vaak onzichtbare onderwaternatuur. | M.W.

Re:ageer