Wetenschap - 12 februari 2009

WOONGROEP VOOR KOEIEN

Hoe zou de melkveehouderij eruitzien als het aan de koe ligt? Volgens de Animal Sciences Group, het Louis Bolk Instituut en twintig melkveehouders zouden de koeien families vormen. Daarvoor is nu een stalontwerp in ontwikkeling.
Kalveren, die nu na de geboorte worden afgevoerd naar de kalverstal, blijven enkele maanden bij hun moeder. Droogstaande en melkgevende koeien worden niet gescheiden, maar blijven bij elkaar. De koeien worden niet langer onthoornd en in plaats van vloerroosters, zoals in de ligboxenstal, komen er vloeren die beter zijn voor de klauwen van de koeien en kalveren.
Dat zijn een paar uitgangspunten van de onderzoekers en de boeren voor de koevriendelijke melkveehouderij. Die vergt een andere inrichting van de stal, ook al omdat de onderzoekers rekening willen houden met de hiërarchie in de kudde. Die uit zich bijvoorbeeld in de voergang, als koeien lager in rangorde geduldig hun beurt moeten afwachten.
Ontmoetingen tussen koeien kunnen leiden tot stress, als er onvoldoende wijkmogelijkheden zijn. Dat los je op door voldoende ruimte en comfort te bieden. Ook veranderingen in de groepssamenstelling zorgen voor onrust. Daarom is het goed ‘families’ of koppels van zo’n zestig koeien samen te stellen en stabiel te houden, zegt onderzoeker dr. Ingrid van Dixhoorn van ASG.
Het huidige melkveehouderijsysteem is daar niet op ingericht, vertelt ze. Met behulp van een architect wordt nu een stal ontworpen met een centrale ruimte en units waar de ‘families’ zich kunnen terugtrekken.
Praktijkcentrum Aver Heino van Wageningen UR wil het nieuwe staltype dit jaar gaan bouwen. ‘We zijn nu bezig de financiering te regelen’, zegt Van Dixhoorn.
Aanvankelijk is in het project geen rekening gehouden met financiële randvoorwaarden en milieueisen voor een koevriendelijke veehouderij, maar die spelen natuurlijk een rol, zegt Van Dixhoorn. De ‘familiestal’ vergt meer ruimte per dier, maar wellicht kunnen de koeien goed toe met een eenvoudige lagekostenstal.
En het principe ‘kalfje blijft bij koe’ is niet volledig realiseerbaar, want er moet om economische redenen wel zoveel mogelijk gemolken worden. ‘Dat is nog zoeken, hoor. Je kunt de koe eerst melken, waarbij de robot niet alle melk aftapt, en de koe dan weer bij het kalf laten. Ook de dierziekten vergen extra aandacht in dit staltype. Dit soort dingen moet je in de praktijk ontwikkelen.’

Re:ageer