Wetenschap - 1 januari 1970

WHO over vetzucht

WHO over vetzucht

WHO over vetzucht


Eind november verscheen een nieuwe tussenversie van het WHO-rapport
Integrated prevention of noncommunicable diseases. Daarin roept de
wereldgezondheidsorganisatie op maatregelen te nemen tegen de vooral in
ontwikkelingslanden om zich heen grijpende vetzuchtepidemie. Gaat dit
rapport daar wat aan doen?

Dr Hans Dagevos, LEI:

,,Neem nou de laatste conclusie van dit rapport. ‘Het uitvoeren van deze
strategie kan leiden tot één van de grootste verbetering van de collectieve
gezondheid die we ooit hebben gezien’, staat er. Dat klinkt goed, maar als
je het rapport hebt gelezen blijf je zitten met de vraag: hoe dan? Want dat
is het manco van dit rapport.

Begrijp me goed, het is belangrijk dat er zo’n stuk op tafel ligt.
Overgewicht is een enorm probleem, ook in de ontwikkelingslanden. Coca-Cola
en McDonald’s hebben de wereld veroverd, in China, in de sloppenwijken van
Rio, overal in de wereld is de fastfood-cultuur doorgedrongen, met alle
kwalijke gevolgen van dien. Het is hoog tijd dat daar iets aan gebeurt, en
dit WHO-rapport wordt zeker een klassiek beleidsstuk.
Maar als je het leest valt het tegen. De spanning is zoek. Het rapport
beschrijft de situatie, maar analyseert niet. Er is geen analyse van de
krachten waardoor mensen wereldwijd steeds ongezonder gaan eten, of een
analyse van de tegenkrachten die de andere kant op werken. Uit zo’n analyse
kun je opmaken wat je kunt doen. Waar moet je als overheid tegen ingaan,
wat moet je juist versterken. Nu blijft het rapport hangen in
algemeenheden.
Dat gemis aan diepte is juist zo belangrijk omdat het tegen de stroom
ingaat. De fastfood-cultuur is wereldomvattend en heeft zich in korte tijd
diepgeworteld in de life style van enorme groepen. Voor miljoenen kinderen
in Mexico City is een blikje cola iets bijzonders gaan representeren.
Waarom dan? Het rapport praat over het marketingapparaat van ondernemingen,
die miljoenen aan hun campagnes besteden. Terecht natuurlijk, maar er is
meer aan de hand. Er zit iets verleidelijks in de wereldomvattende
eetcultuur van McDonald’s, en dat vind je niet terug in dit rapport.
Nog zoiets. Het rapport legt er de nadruk op dat overheid, maatschappelijke
groepen, consumenten en voedingsindustrie moeten samenwerken om het
voedingspatroon te veranderen. Die corporatieve aanpak is weliswaar de
juiste, maar het rapport gaat ervan uit dat de partijen gelijkwaardig zijn
aan elkaar. En dat is natuurlijk niet zo. De industrie heeft het primaat,
de overheid heeft weinig in de melk te brokkelen en de consumenten staan
niet aan de poorten van de voedingsgiganten te rammelen omdat ze zonodig
gezonder voedsel willen. Ergo: zonder samenwerking met de industrie komt er
wat dit betreft niks van de grond. Dat had er wel wat nadrukkelijker in
mogen zitten, vind ik.
Maar nogmaals: het is goed dat er aandacht voor is. We realiseren het ons
misschien niet, maar overgewicht is inmiddels net zo’n groot probleem als
ondervoeding geworden. | W.K.

Re:ageer