Organisatie - 5 maart 2009

WAGENINGEN TOLEREERT RELIGIE IN WETENSCHAP

De stelling over de verklaring van het leven is verwarrend, en meer dan de helft van de studenten en wetenschappers ziet een rol voor creationisme in onderzoek en onderwijs. Dat leert een enquête van Resource over darwinisme en creationisme.

Boven: 'Het leven op aarde is alleen te verklaren door genetische variatie en natuurlijke selectie'.
Onder: 'Aan de basis van al het leven op aarde staat een schepper'.
Boven: 'Het leven op aarde is alleen te verklaren door genetische variatie en natuurlijke selectie'. Onder: 'Aan de basis van al het leven op aarde staat een schepper'.

Foto: .

Een op de drie Wageningers is niet overtuigd van evolutie, schreven we vorige maand. Dat is bijzonder voor een universitaire gemeenschap, honderdvijftig jaar na publicatie van Darwins briljante boek.
Toch kunnen we dat niet hard maken, blijkt nu. De eerste stelling is op meerdere manieren te interpreteren. Die luidde: ‘het leven op aarde is alleen te verklaren door genetische variatie en natuurlijke selectie’. De problemen zitten hem in ‘het leven op aarde’ en ‘alleen’. De stelling maakte immers niet duidelijk of het ging om het huidige leven of om het ontstaan van het leven. Darwins theorie geeft geen verklaring voor het ontstaan van leven.
Met het woordje ‘alleen’ hoopten we darwinisten te kunnen onderscheiden van mensen die intelligent design (ID) aanhangen. Beide groepen geloven dat nieuwe soorten ontstaan door genetische variatie en natuurlijke selectie, maar ID’ers vermoeden dat daar een schepper bij betrokken is.
Er is echter meer in het leven dan genetische variatie en natuurlijke selectie. Nieuwe soorten ontstaan ook door toeval of seksuele selectie. Daarom kunnen naast gelovigen ook felle darwinisten de eerste stelling ontkennend hebben beantwoord Toch is zestig procent het met die stelling eens; zij zullen de stelling waarschijnlijk in de geest hebben gelezen.
De tweede stelling is duidelijker. Binnen deze organisatie denkt dertig procent dat er een schepper aan de basis van het leven op aarde staat. Er is weinig verschil tussen de verschillende groepen respondenten die we onderscheiden, te weten studenten, medewerkers, natuurwetenschappers en maatschappijwetenschappers. Wel wordt duidelijk dat 36 procent van de respondenten die de enquête in het Engels hebben ingevuld, een schepper aan het begin van het leven ziet. Kennelijk zijn buitenlandse studenten en medewerkers gemiddeld geloviger dan Nederlandse (27 procent).
De derde stelling laat wel aanzienlijke verschillen tussen de Wageningers zien. Grofweg de helft vindt dat creationistische opvattingen – het geloof dat God het leven in zes dagen heeft geschapen – een rol mogen spelen in het academisch onderwijs en onderzoek.
Studenten, Engelstaligen en maatschappijwetenschappers zijn daarin liberaler dan respectievelijk medewerkers, natuurwetenschappers, Nederlandstaligen en –opvallend genoeg – het niet-wetenschappelijk personeel. Meer dan de academici vinden de secretaresses, tuinders en beleidsmakers kennelijk dat geloof niet thuishoort aan de academie.
Daarover nog een methodologisch puntje: van de respondenten behoren slechts 46 personen tot het niet-wetenschappelijk personeel. Dat is op zich te weinig om een betrouwbare uitspraak te doen, maar omdat het verschil groot is (33 versus 50 en 59 procent), kunnen we er waarschijnlijk van uitgaan dat niet-wetenschappelijke medewerkers hierin minder liberaal zijn dan wetenschappelijk personeel en studenten.

HOE HEBBEN WE HET AANGEPAKT?
De redactie van Resource heeft eind januari 705 mensen actief laten benaderen. Studenten zijn aangesproken in Forum en de Leeuwenborch, op de Dreijen en bij Van Hall Larenstein Velp. Medewerkers zijn gebeld, aselect met behulp van de alfabetische lijst van we@wur. Dankzij die actieve benadering was de respons 91 procent. Van de 705 mensen wilden en 644 meewerken van wie 421 studenten.

Fokke Buwalda, onderzoeker gewasfysiologie en modelleren bij PPO:
‘Wetenschappelijke redeneringen moeten toetsbaar en verifieerbaar zijn. Je moet het creationisme dus niet met wetenschap verwarren, omdat er een bovennatuurlijk element in zit. Dat is per definitie niet wetenschappelijk omdat het niet te toetsen is.’

Chris Cuperus, onderzoeker bij PRI:
‘Geloofsbeleving en wetenschap hoeven elkaar niet te bijten. Ik geloof in een schepper en het is een gegeven dat de natuur gewoon zijn gang gaat. Virussen zijn veranderd vergeleken met twintig jaar geleden. Vanuit mijn werk is dat interessant, maar ik verwar het niet met mijn geloof in God.’

Anonieme student:
‘Aan de basis van al het leven op aarde staat een schepper? Wellicht, de lieve Heer heeft zich echter nog nooit aan mij geopenbaard.’

Steven Schut, MAKS-student:
‘Als je Darwins voorgestelde mechanismen accepteert maar niet in een God gelooft, betekent dat dat er geen doel of groter plan is. Voor mij is de wereld om ons heen te wonderlijk en spectaculair om te kunnen accepteren dat die voortkomt uit evolutie en gelukkig toeval.’

Anonieme biologiestudent:
‘In Genesis 1 staat: ‘Vermenigvuldig je en vul de aarde.’ Het is dan logisch dat de Schepper organismen ook mechanismen heeft gegeven om zich aan te passen aan verschillende omstandigheden. Ik geloof niet in één gezamenlijke voorouder of dat huidige organismen zijn ontstaan uit eencelligen door middel van mutaties.’

Re:ageer