Wetenschap - 15 september 2017

Vrije verkoop van zaaizaad in Ethiopië stokt

tekst:
Albert Sikkema

Veredelingsbedrijven in Ethiopië moeten hun zaaizaad direct aan de boeren kunnen verkopen in plaats van aan de overheid. Hoewel de voordelen duidelijk zijn, komt deze direct seed marketing nog niet van de grond. Promovendus Mohammed Hassena Beko zocht uit welke partijen deze liberalisatie tegenhouden.

©Shutterstock

Tot voor kort konden de Ethiopische boeren hun zaaizaad alleen bestellen bij de overheid. Maar door de groeiende vraag naar voedsel en goed zaaizaad liep de centrale distributie van de voorheen communistische regering tegen zijn grenzen aan. De regering besloot de zaaizaadmarkt te liberaliseren: veredelingsbedrijven mochten hun zaden voortaan direct aan de boeren verkopen. WUR participeerde tussen 2011 en 2015 in deze omslag via een integrated seed sector development programma.

Open breken
Door de Ethiopische zaaizaadmarkt open te breken en ook internationale zaaizaadbedrijven toe te laten, moest zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van het zaaizaad verbeteren, was de gedachte. Er kwamen experimenten met groepen boeren. En uit evaluaties bleek dat de directe verkoop van zaden aan de boeren inderdaad leidde tot betere opbrengsten.

Twee gedachten
Maar de Ethiopische overheid heeft nog steeds niet ingestemd met deze liberalisering van de zaaizaadmarkt. Volgens Beko komt dat omdat de regering op twee gedachten hinkt: aan de ene kant wil ze de zaadkwaliteit en voedselproductie verbeteren, maar aan de andere kant wil ze de zaaddistributie zelf blijven doen om een afhankelijkheidsrelatie met de boeren te houden en een rechtvaardige verdeling van het zaad over de verschillende regio’s in stand te houden. Bovendien zijn zo’n 60.000 landbouwvoorlichters betrokken bij de inventarisatie en afgifte van zaaizaad in de regio’s. Die willen hun baan houden.

Geen besluit
Het gevolg is dat de overheid geen besluit neemt. De regeringsambtenaren in Addis Abeba weigeren advies uit te brengen over de directe zaadverkoop, omdat ze dan positie moeten innemen in een liberaliseringsdebat waarvan de uitkomst onduidelijk is. Daarom verwijzen deze ambtenaren naar de regio’s: die mogen het bepalen. Maar de regionale ambtenaren nemen ook geen standpunt in; zij vinden dat er nationale kaders nodig zijn. Iedereen wil dat er een besluit wordt genomen over directe zaadverkoop, maar niemand wil bijdragen aan dat besluit, concludeert Beko.

Ontwikkelingsagenda
Inmiddels worden er wel veel groentezaden via direct seed marketing verkocht aan tuinders, ook al omdat de Ethiopische regering nieuwe tuinbouwlocaties heeft aangewezen. De zaaddistributie van traditionele voedingsgewassen als tarwe, gerst, teff, sorghum en mais loopt echter nog hoofdzakelijk via de overheid. Dat komt omdat zaaizaad deel uitmaakt van de ontwikkelingsagenda van de regering om honger en armoede uit te bannen en de boeren aan zich te binden. Die politieke agenda belemmert de ontwikkeling van direct seed marketing in Ethiopië, stelt Beko.     

Mohammed Hassena Beko promoveerde op 13 september bij Bernd van der Meulen, hoogleraar Recht en Bestuur.

 

Re:acties 5

  • Firehiwot Menilik

    I guess Hassena has got millions of dollars for such unrealistic and immature ideas...pity that this vanda gets his PhD on granted...we don't expect anything from peoples associated with ISIS....

  • Fekremariam

    This is non sense information of no substance and of no use. It is obvious that this kind of issues in our seed system would have been supported by strong evidence not by personal views. It looks, the author wants to keep the interest of some foreign groups and receive cheap popularity!

    • Bulcha Tolla

      What A fantastic insight Dr. Fikremariam put on such unrealistic and under-researched research topics..Mohammed Beko have echoed this ideas for cheap popularity......what greedy person he is.

  • Ephrem Daniel

    What Beko said is simply a speculation, without any evidence. No rigours research was made on the areas of direct seed marketing In Ethiopia. How could on earth he claimed that plant breeders start selling seed to farmers, thought in reality there exist no intellectual property right or plant breeders right in the seed industry of Ethiopia.

    • Tamirat Molla

      Beko is simply showing us how stupid he is


Re:ageer