Organisatie - 20 september 2007

Vormen exoten een bedreiging?

2

Het Coördinerend Orgaan Invasieve Exoten, onderdeel van de Plantenziektekundige Dienst in Wageningen, gaat de strijd aan met soorten die in Nederland niet thuishoren. De economische schade die deze ‘indringers’ aanrichten is becijferd op 1,3 miljard euro. Maar zijn uitheemse soorten echt alleen maar bedreigend? Of zijn ze ook een aanwinst voor de soortenrijkdom in Nederland?

325_opinie_0.jpg
325_opinie_0.jpg

Foto: .

Het jaarverslag 2006 van de Plantenziektekundige Dienst in Wageningen
‘Een exoot is een soort die van nature niet in ons land voorkomt. Een invasieve exoot is een exoot die zich door snelle verspreiding hier kan vestigen en een negatieve invloed heeft op de biodiversiteit. Een exoot kan andere inheemse soorten verdringen of infecteren.
Sommige exoten zijn Nederland binnengebracht als biologische bestrijders. De Plantenziektekundige Dienst heeft in 2006 twee surveys uitgevoerd naar biologische bestrijders in de groene ruimte. […] Uit de survey bleek dat exemplaren van de Amerikaanse roofwants Dicyphus hesperus, die met name in de aubergineteelt wordt ingezet, uit de kas ontsnappen. Dit bevestigt dat het uitzetten van het organisme een verhoogd risico kan betekenen voor de biodiversiteit.
Andere exoten worden als waterplant voor aquariums geïmporteerd. Een voorbeeld van zo’n invasieve plant is Cabomba caroliniana. Het Hoogheemraadschap Amstel en Vecht heeft deze invasieve plant in de Loosdrechtse plassen bestreden omdat die […] een botanisch reservaat bedreigde.’

Han de Groot, directeur van de brancheorganisatie Tuinbranche Nederland[img]
‘Als ondernemersorganisatie vinden we het in eerste instantie een vraag van de markt: de consument vraagt om een bepaald product en wij voorzien in die vraag. Maar als het gaat om de invoer van ongewenste uitheemse soorten, moeten ook ondernemers zich de vraag stellen of er wellicht niet minder plezierige bijgevolgen zijn. Uiteindelijk moet de ondernemer zelf die afweging maken. En dan speelt natuurlijk de vraag of hij maatschappelijk verantwoord bezig is.
Tuinbranche Nederland stimuleert de eigen verantwoordelijkheid met een MVO-project. Als brancheorganisatie zeggen wij niet: dat moet je niet doen en dat is goed. Wij vinden niet dat de overheid moet ingrijpen als de problemen door zelfregulering kunnen worden opgelost. Maar als de kwalijke gevolgen van de invoer van vreemde soorten in omvang toenemen, dan heeft de branche het uiteindelijk aan zichzelf te wijten als de overheid ingrijpt.’

Prof. Marten Scheffer, hoogleraar Aquatische ecologie en waterkwaliteitsbeheer[img]
‘We hebben het ernstige vermoeden dat we op wereldschaal soorten verliezen met een snelheid van de massa-extincties uit het verre verleden. Is dat erg? Daar kun je verschillend over denken. De aardbol zal dat wel overleven, maar het kan best dat we soorten verliezen waar de mensheid veel aan heeft.
Invasies dragen bij aan dat verlies van biodiversiteit. Er is sprake van een soort hamburgereffect. Een hamburger vinden de meeste mensen lekkerder dan balkenbrij of kruudmoes, waardoor die laatste lokale gerechten dreigen te verdwijnen. Zo gaat het ook met soorten. De mens stimuleert biologische invasies enorm. Door de Rijn via een kanaal met de Donau te verbinden hebben we bijvoorbeeld allerlei soorten in de Rijn gekregen die daar van oorsprong niet voorkwamen. Door de vervuiling van de Rijn in de jaren zeventig was bovendien 95 procent van de oorspronkelijke soorten verdwenen. Nu de Rijn weer schoon wordt, zie je dat invasieve exoten in een gespreid bedje komen en het veel gemakkelijker hebben dan wanneer ze het hadden moeten opnemen tegen alle oorspronkelijke soorten.’

Leen Moraal, onderzoeker insecten, bomen en bossen bij Alterra[img]
‘Zijn exoten een bedreiging? Hangt ervan af voor wat of wie. In sommige gevallen kan de volksgezondheid in het spel zijn. Er kan een verschuiving zijn in de biodiversiteit, en er is ook cosmetische schade. Kijk naar de paardenkastanje die wordt aangetast door de paardenkastanjemineermot. De kastanje krijgt bruine bladeren en dat vinden we erg jammer.
Het laatste nieuws is dat in Nederland een Amerikaanse galmug is gevonden op de acacia. Is dat ernstig? Nee, niet voor de boom, en ook niet voor de mens. Maar er zijn gevallen denkbaar waar het wel uit de hand loopt. In Amerika heeft de Aziatische essenprachtkever zo hard toegeslagen dat in korte tijd vijftien miljoen essen dood zijn gegaan. Zulke soorten kun je moeilijk zien als een toevoeging aan de biodiversiteit. Een eik herbergt zo’n 450 insectensoorten, waar de koolmees in het voorjaar stapels voeding aan heeft. Maar de plataan, de paardenkastanje en de acacia zijn als het ware steriele bomen waarop voor vogels geen voedsel aanwezig is.
Veel exoten komen binnen in verpakkingshout, maar ook in ingevoerde planten. Dat valt niet tegen te houden met importverboden zonder de economie ernstig te schaden.’

Drs. Hans Velderman, filosoof te Ewijk[img]
‘Ik vind het niet zo erg dat we invasieve exoten hebben. Oorspronkelijk hebben alle werelddelen aan elkaar gezeten en de planten hebben zich daar zelfstandig verder ontwikkeld, nadat de delen van elkaar afschoven.
Als ik een aardappel eet, of graan of maïs, dan realiseer ik me dat ik die niet had kunnen eten als we invasieve soorten hadden tegen gehouden. Met kersen hetzelfde. Ik ben erg blij met die exoten.
En als we nu kijken naar de Amerikaanse vogelkers, welke schade richt die eigenlijk aan? Als je ziet welke vogels er van eten, zie ik het kwaad er niet van in. De plant heet niet voor niets vogelkers.
Indien we alle exoten zouden bestrijden, verdwijnen onze bossen. Land- en tuinbouw - granen, fruitbomen - en veeteelt - kippen en kalkoenen - zouden ophouden te bestaan. Bij terugkeer van een reis worden zaden en insecten ongemerkt of expres meegebracht. Dit alles heeft Nederland veelzijdiger, rijker en mooier gemaakt.’

Re:acties 2

  • Drs J Velderman

    Invasieve exoten? Indringers in een biologische door mensen gemaakte wereld van ooit een en dezelfde oorsprong. Immers we zijn:dieren planten, insecten, bacteriën en schimmels. Zij de invasieven en wij de eilanddenkers.
    Lijkt erop dat onze oorsprong en diversiteit wordt verworpen door ons gebrek aan herinnering.
    Hoezo? Volgens gelovigen in Darwins Oorsprong der Soorten, zijn alle levende organismen familie!
    Geen enkel bewijs ooit voor gevonden (helaas).
    Maar stel u even voor; uw schimmel, of bacterie een eventuele virus die u en uw leven bedreigt?
    Zoals nu uw familie die als invasieve exoot uw en onze flora en fauna lijkt te bedreigen, is en bent u volledig en compleet afhankelijk van invasieve exoten.
    Uw en mijn dagelijkse eten bestaat voor 99,99% uit ooit ingevoerde producten, sterker nog uw universiteit zou nooit en te nimmer enige vorm van bestaan hebben, zonder invasieve exoten!
    Slaap maar lekker verder!!!!

    Reageer
  • Hans Velderman

    In het radboud magazine, over topprestaties maar met de menselijk maat, nr. 42 december 2014, staat een interview met een promovendus.
    "Pas op met exoten"
    Grappig om te lezen. Tranen om hoe universiteiten degenereren tot simpele wedstrijdcampussen.
    Blijkbaar leest niemand wat er aan een item voorafging. Erger nog we leren er niets van.
    Hef alleleerstoelengeschiedenismaarop!

    Reageer

Re:ageer