Wetenschap - 18 januari 2001

Voorziening vitamine A hapert in derde wereld

Voorziening vitamine A hapert in derde wereld

Wagenings onderzoek legt grootschalig vitaminetekort bloot

Wageningse onderzoekers hebben aangetoond dat het veel moeilijker is om voldoende vitamine A aan te maken uit plantaardig voedsel dan altijd werd aangenomen. Het gezaghebbende Amerikaanse Institute of Medicine heeft mede op basis van dit onderzoek onlangs de richtlijnen voor b?ta-caroteen, een voorloper van vitamine A, verhoogd. Toch is het normgevende instituut niet zo ver gegaan als de Wageningers eigenlijk wilden.

In ontwikkelingslanden is ongeveer dertig procent van de kindersterfte het gevolg van een tekort aan vitamine A. Te weinig van deze vitamine kan groeistoornissen en nachtblindheid veroorzaken, en het herstel van infectieziekten vertragen.

Als je niet voldoende vitamine A binnenkrijgt, maakt je lichaam de stof aan uit andere stoffen, waarvan b?ta-caroteen de belangrijkste is. Grote groepen mensen die om wat voor reden dan ook geen of weinig dierlijke producten binnenkrijgen, zijn aangewezen op b?ta-caroteen in groenten en fruit om in hun behoefte aan vitamine A te voorzien. Zes microgram b?ta-caroteen zou goed zijn voor ??n microgram vitamine A. "Dat was te optimistisch", zegt prof. dr. Clive West van de afdeling Humane voeding en epidemiologie. Op basis van het werk van zijn promovendi in Wageningen, Unilever Vlaardingen en in Indonesi? en Vietnam concludeert hij dat er voor ??n microgram vitamine A wel 21 microgram b?ta-caroteen nodig is. Uit die studies bleek dat het lichaam meer moeite heeft om b?ta-caroteen op te nemen dan wetenschappers dachten. Op basis van zijn gegevens becijferde West dat de gemiddelde Afrikaan, Zuid-Amerikaan en Aziaat onvoldoende b?ta-caroteen binnenkrijgt om genoeg vitamine A aan te maken.

Het Institute of Medicine neemt de ??n op eenentwintig-richtlijn echter niet over, en houdt het op ??n op twaalf. West: "De commissie is voorzichtig geweest. Ik heb er op aangedrongen om het anders te doen. Maar dat is jammer genoeg niet gelukt."

De Amerikaanse normen worden vooral overgenomen door rijke westerse landen. Hier hebben de nieuwe richtlijnen alleen consequenties voor vegetari?rs en veganisten. Dierlijke producten zoals vlees, vis, eieren en zuivel bevatten ruime hoeveelheden vitamine A. In ontwikkelingslanden is dat anders. Daar zijn grote groepen aangewezen op vooral bladgroenten en oranjegeel fruit voor hun vitamine A.

Het Institute of Medicine gaat ervan uit dat iedereen, ook mensen in de derde wereld, zijn vitamine A-voorziening veilig moeten kunnen stellen door vaker de donkergekleurde groenten en fruit te eten die veel b?ta-caroteen bevatten. West gelooft in een andere oplossing. "Toen hier de boter werd vervangen door margarine, ontstond er ook een tekort aan vitamine A. Dat is toen opgelost door vitamine A toe te voegen aan margarine. Zoiets zou ook in ontwikkelingslanden moeten gebeuren. Sommige Centraal-Amerikaanse landen voegen de vitamine bijvoorbeeld toe aan suiker." | W.K.

Re:ageer