Wetenschap - 1 januari 1970

Voorlichters in Ethiopië weten geen raad met boerenkennis

Voorlichters in Ethiopië weten geen raad met boerenkennis

Voorlichters in Ethiopië weten geen raad met boerenkennis


Technieken om bodemerosie te beperken komen in Ethiopië vaak pas uit de
verf als ze door boeren aan de lokale omstandigheden zijn aangepast, zegt
de onlangs gepromoveerde dr Tesfaye Beshah. Landbouwvoorlichters van de
overheid moeten volgens hem meer respect hebben voor de tradities en kennis
van boeren.

In de jaren tachtig introduceerde het Ethiopische ministerie van Landbouw
een techniek om bodemerosie te beperken. Het plaatsen van stenen, in rijen
of verspreid over een veld, zou de afstroming van water en de impact van
regendruppels tijdens stortbuien verminderen. Ethiopische boeren zagen dat
dit werkte, maar stuitten ook op problemen, vertelt Ethiopiër Beshah:
ratten nestelen zich onder de stenen en het bewerken van het land werd
bemoeilijkt. Daarom is de techniek niet snel opgepakt.
Beshah onderzocht in de streek Wello ten noorden van hoofdstad Addis Abeba
hoe boeren de methode na enkele jaren toch met succes in de praktijk
brachten. Ze verrichtten enkele belangrijke aanpassingen. ,,Om de zoveel
tijd verleggen ze de stenen. Hierdoor kunnen ze de vruchtbare aarde die
zich onder de stenen ophoopt verspreiden over de meest geërodeerde delen
van het land en jagen ze de ratten weg die zich onder de stenen nestelen.''
De praktijk wordt nu op vrij grote schaal toegepast.
Beshah merkt op er dat sinds de jaren zestig tientallen
voorlichtingscampagnes zijn geweest in Ethiopië, om boeren te leren hun
bodems tegen erosie te beschermen. Het overgrote deel liep uit op een
fiasco, zegt Beshah. Dit komt volgens hem doordat de voorlichters zich over
het algemeen neerbuigend opstellen tegenover het leven op het platteland en
de traditionele landbouwmethoden. ,,Ze zijn getraind om 'moderne' landbouw
te promoten dat gefocust is op technieken die op basis van
onderzoeksresultaten tot in detail vaststaan. Er is meestal geen ruimte om
samen met boeren de technieken aan de lokale omstandigheden aan te
passen.''
Beshah vindt dat voorlichters en projectuitvoerders getraind moeten worden
om de inbreng van boeren op waarde te kunnen schatten en te kunnen
gebruiken. Sinds de jaren negentig volgen veel
landbouwvoorlichtingscampagnes een zogeheten participatory approach, maar
vaak is van werkelijke participatie van boeren geen sprake. |
H.B.

Beshah promoveerde op 17 februari bij prof. Niels Röling, hoogleraar
Landbouwkennissystemen in ontwikkelingslanden en prof. Leo Stroosnijder,
hoogleraar in de erosie en bodem- en waterconservering.

Re:ageer