Wetenschap - 13 september 2007

Voorkom darmkanker, eet vis

Als je wekelijks een keer vis eet, daalt je kans op kanker in de dikke darm met vier procent. Bij drie keer in de week vis op het menu is dat twaalf procent, want de kans daalt met vier procent per keer. Dat concluderen Wageningse onderzoekers deze maand in de American Journal of Epidemiology, na een meta-analyse van veertien bestaande studies.

‘We weten al langer dat de consumptie van vis de kans op dikkedarmkanker vermindert’, zegt dr. Anouk Geelen van de afdeling Humane voeding. ‘Hoe dat verband precies in elkaar zit weten we niet. Misschien komt het door de vetzuren in vette vis, de omega-3-vetzuren. Als dat zo is, dan beschermen zalm en makreel tegen darmkanker, maar kabeljauw niet.’
Andere potentiële beschermende componenten in vis zijn volgens onderzoekers selenium, vitamine D en eiwitten. Een bijkomend effect kan zijn dat viseters vlees op het menu hebben vervangen door vis. Rood vlees, zoals rundvlees en varkensvlees, verhogen namelijk de kans op darmkanker.
Als de ene vissoort wel beschermt en de andere niet, dan verklaart dat misschien de bescheiden omvang van het effect dat Geelen heeft gevonden. ‘We hebben geen onderscheid kunnen maken naar het soort vis’, zegt de onderzoeker. ‘Anders hadden we misschien sterkere effecten gevonden.’
Geelen kon aan haar gegevens komen omdat collega’s – onder leiding van dr. Ellen Kampman en prof. Pieter van ’t Veer – in opdracht van het World Cancer Research Fund literatuurstudies hebben verricht naar de rol van voeding bij het ontstaan van kanker. Eén van de onderzochte voedingsmiddelen was vis. Uit de cohortstudies, waarbij onderzoekers grote groepen gezonde mensen langere tijd volgen tot een deel van hen kanker krijgt, probeerde Geelen te achterhalen welke leefstijlfactoren de kans op kanker verhogen. Het voordeel van cohortstudies is dat de onderzoekers de voedingsgewoonten kunnen bepalen voordat de ziekte ontstaat. Als mensen eenmaal ziek zijn, passen ze hun voeding vaak aan.
Het beeld dat uit die studies komt is verwarrend. Volgens sommige studies verhoogt visconsumptie zelfs de kans op dikkedarmkanker. ‘De grootste studie die tot nu toe is verschenen, de European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition, valt echter positief uit’, zegt Geelen. ‘En in een onlangs verschenen ander groot onderzoek, waarvan we de uitkomsten niet hebben kunnen meenemen in onze meta-analyse, komt vis ook positief naar voren.’
Over afzienbare tijd wordt meer duidelijk over de beschermende werking van vis. Geelen begeleidt een promovendus, ir. Gerda Pot, die de effecten van vis op dikkedarmkanker bestudeert in een door Brussel bekostigde interventiestudie. Proefpersonen krijgen hierbij twee keer per week vette, magere of geen vis te eten.

Re:ageer