Wetenschap - 9 januari 2017

Vogelmijtteller vangt vampier van kippen

tekst:
Albert Sikkema
1

Monique Mul van Livestock Research heeft een vogelmijtteller ontwikkeld. Daarmee kunnen pluimveehouders de vogelmijt, de lastig te bestrijden vampier van legkippen, detecteren in de stal.

<testopstelling om vogelmijt te tellen, foto Monique Mul>

De vogelmijt, ook wel bloedluis genoemd, is de belangrijkste plaag onder legkippen in de wereld. De kleine vampier verstopt zich in kieren en gaten in de pluimveestal en kruipt ’s nachts, als de kippen op stok gaan, via de zitstok omhoog naar de nek van de kippen voor een bloedmaaltijd. Een populatie bloedluizen kan zich snel vermeerderen in de stal – één mijt kan zorgen voor 2600 nakomelingen. De bloedluizen verlagen weerstand en welzijn van de kippen, verspreiden ziekten en zorgen in extreme gevallen voor sterfte. De kostenpost bedraagt 35 cent per hen per jaar in Nederland, schat de pluimveesector.

Restaurant
De vogelmijtteller past in de geïntegreerde plaagbestrijding van de vogelmijt. Mul onderzocht preventieve maatregelen om een plaag te voorkomen. Zonder een goed monitoringsysteem – een mijtenteller – zijn de ontwikkeling en bestrijding van een mijtenplaag niet goed te bepalen. Mul ontwikkelde een detectiekastje dat goed werkt in de praktijk. Een bedrijf test momenteel een prototype en werkt aan opschaling van de vogelmijtteller.

Het principe van de teller is eenvoudig. Mul: ‘De bloedluis heeft een hotel, een kier in de stal, en een restaurant: de nek van de kip. We moeten ze tussen hotel en restaurant onderscheppen.’ Omdat de vampier vaak via de zitstok bij de kip komt, hangt het vierkante apparaatje in een PVC-behuizing onder de zitstok. Er zit een klein gaatje in het plastic en een processor geeft warmte af. De bloedluizen komen op de warmte af, kruipen in het apparaat en worden dan geteld door een sensor. ‘In een proefopstelling mat het apparaat 1 a 2 procent van de aanwezige populatie’, zegt Mul. ‘Daarmee is het totale aantal vogelmijten vast te stellen. Het is een goede indicator of de plaag groeit of afneemt.’

Bestrijding
De pluimveesector ziet de voordelen van de vampierteller, zegt Mul. De kippenhouders hebben vaak geen goed zicht op de ontwikkeling van een mijtenplaag. Ook weten ze niet goed of en hoe lang een bestrijdingsmiddel tegen bloedluis werkt. Met de vogelmijtteller kunnen ze de plaag beter beheersen. Het onderzoek is betaald door het productschap Pluimvee en Eieren en het ministerie van EZ.

Mul denkt dat meer sectoren belang hebben bij een volautomatische plaagteller. ‘De Nederlandse tuinders hebben scouts in dienst die de ontwikkeling van plagen in de kassen bijhouden. Die medewerkers controleren bijvoorbeeld uitbraken van spintmijt. Met onze methodiek moeten we ook een spintmijtteller en een tripsteller kunnen maken.’

Monique Mul promoveert op 13 januari bij Peter Groot Koerkamp, hoogleraar Agrotechnologie

Re:acties 1

  • Monique Mul

    Die bloedluisteller of vogelmijtteller is tot stand gekomen door een geklonken samenwerkingsverband tussen Johan Ploegaert en Monique Mul, waarbij de eerste de techniek voor zijn rekening heeft genomen en de tweede die techniek effectief heeft gemaakt voor de vogelmijt. Samen zijn zij de uitvinders van de vogelmijtteller zoals ook in de octrooiaanvraag is weergegeven. De ontwikkelwerkplaats (tegenwoordig Technical Development Studio (TDS) in het blauwe gebouw achter ZODIAC) heeft het ruwe design concept verder uitgewerkt en geoptimaliseerd. Die versie is gevalideerd en goed bevonden. TDS werkt nu samen met een fabrikant om deze teller gereed te maken voor massa productie. Heb je een technisch vraagstuk? TDS van WUR denkt mee en zorgt ervoor dat het gaat werken.

    Reageer

Re:ageer