Wetenschap - 27 november 2014

Vogelgriepvirus kwam aanvliegen uit Azië

Het vogelgriepvirus dat pluimveebedrijven in Hekendorp, Ter Aar en Kamperveen heeft besmet, is zeer waarschijnlijk via trekvogels in Europa terechtgekomen. Dat blijkt uit een analyse van het Centraal Veterinair Instituut (CVI).

Het vogelgrieptype H5N8 werd op 6 november al vastgesteld bij een Duits kalkoenbedrijf. Uit genetisch onderzoek bleek dat het vrijwel identiek was aan de virussen die eerder dit jaar in Zuid-Korea, China en Japan zijn aangetroffen op pluimveebedrijven. Bovendien werd afgelopen week een wilde eend met H5N8 gevonden in dezelfde Duitse regio.

Het CVI heeft geen directe relatie gevonden tussen trekvogels en een uitbraak van vogelgriep, maar trekvogels zijn de meest waarschijnlijke bron van het vogelgriep-virus, zegt CVI-onderzoeker Ruth Bouwstra. Er zijn geen directe contacten geweest tussen de besmette pluimveebedrijven die bovendien ver bij elkaar vandaan liggen. Wel bevinden alle besmette bedrijven zich in gebieden met veel watervogels.

Opvallend is wel dat alle besmette bedrijven geen vrije uitloop hadden, waar het pluimvee besmet kon worden door de watervogels. Hoe dan wel? ‘We vermoeden dat het virus de stallen is binnengesleept op kleding of schoeisel met wat vogelpoep, materiaal van het erf of besmet water’, zegt CVI-onderzoeker Armin Elbers.

Siberië

Het vogelgriepvirus subtype H5N8 komt oorspronkelijk uit China, waar het voor het eerst werd geïsoleerd in 2009 bij een groep klaarblijkelijk gezonde eenden op een pluimveemarkt. Uit onderzoek bleek dat het virus hoog virulent was voor kippen.

Begin dit jaar verspreidde het H5N8-virus zich snel in Zuid-Korea, en daarbij speelden trekvogels een sleutelrol, stelden Aziatische onderzoekers eerder dit jaar vast. Een uitbraak van H5N8 in april op een pluimveebedrijf in Japan werd ook geweten aan migrerende watervogels.

Begin november 2014 werd het besmettelijke virus aangetoond in de uitwerpselen van Bewick toendra-zwanen. Deze zwaan broedt in arctische gebieden, zoals Siberië, en vliegt vanaf september naar de overwinteringsgebieden in Noordwest-Europa, zoals in Groot-Brittannië, Denemarken en Nederland. Snel daarna meldde Duitsland als eerste Europese land een uitbraak van vogelgriep type H5N8 bij kalkoenen.

Re:ageer