Wetenschap - 15 februari 2016

Voedsel Anders conferentie hekelt het neoliberalisme

tekst:
Albert Sikkema
1

De boer en het milieu zijn het kind van de rekening in de huidige industriële neoliberale landbouw. Dat concludeerden verschillende sprekers tijdens de Voedsel Anders conferentie op 12 februari. Ze wensen een milieuvriendelijke landbouw in een stabiele wereldmarkt.

Meest krachtige kritiek op het  huidige landbouwbeleid werd verwoord door boerin Sieta van Keimpema, voorzitter van de Dutch Dairymen Board, die de recente liberalisatie van de melkproductie bekritiseerde. ‘Sinds we de melkquotering hebben losgelaten, hebben we weer overschotten, lage prijzen en dumping van melk op de Afrikaanse markt. De marktprijs van de melk ligt ver onder de kostprijs van de boer. Door de lage prijzen en hoge leningen is de landroof ingezet – de banken bezitten inmiddels het meeste land in Nederland.’

De liberalisering pakt goed uit voor de zuivelindustrie en supermarkten, stelde Van Keimpema, maar niet voor de Nederlandse economie. ‘Door de lage prijzen is er een half miljard euro exportverlies van zuivelproducten.’ Zij verwoordde daarmee de economische bezwaren tegen het huidige Europees landbouwbeleid. Dat deed ook de Wageningse econoom Niek Koning, die pleitte voor marktordening en stabiele prijzen.  

Daarnaast bood de conferentie een platform voor de aanhangers van de agro-ecologie, die toepassing van ecologische principes in de landbouw propageren. Martin van Ittersum, interim-hoogleraar bij Farming Systems Ecology, nuanceerde het belang van deze stroming. In Nederland kunnen de principes goed werken om de huidige landbouw milieuvriendelijker te maken, maar de benadering schiet tekort om de groeiende Afrikaanse bevolking van voedsel te kunnen voorzien, vond hij.

In Brazilië bood de agro-ecologische benadering echter uitkomst, stelde de Braziliaanse bodemkunde-hoogleraar Irene Cardoso. In dat land, waar de agro-ecologie een sociale stroming naast de grote industriële boeren, zorgen familiebedrijven voor driekwart van de voedselproductie op 20 procent van het land, stelde Cardoso. Ze stelde Nederland medeverantwoordelijk voor de milieuvervuiling en ontbossing in Brazilië, omdat de Nederlandse vraag naar veevoer de grootschalige sojaproductie in Brazilië aanwakkert.

Dit soort kritiek leidde tot de oproep voor een systeemverandering om een eerlijke en milieuvriendelijke landbouw mogelijk te maken. Koning had een educatief advies. ‘Laten we beter begrijpen hoe de wereld in elkaar zit. En ga er daarbij niet vanuit dat wij de goede en zij de slechte mensen zijn, maar dat ook wij het fout kunnen hebben.’

Re:acties 1

  • Jacques van Nederpelt

    Ik lees hier: "...een milieuvriendelijke landbouw in een stabiele wereldmarkt." Hier is sprake van een contradictio in terminis. Immers de wereldmarkt voor agrarische producten is allerminst stabiel en leidt ook nog eens tot gemiddeld te lage prijzen. Een handvol multinationals kopen de landbouwproducten op daar waar ze het goedkoopst zijn. We weten vaak wel wat dat voor aardolie betekent en voor koffie maar niet dat deze 'wet' ook geldt voor voor b.v graan en zuivel. Een klein overschot geeft een sterke prijsdaling, een klein tekort een sterke prijsstijging.

    Reageer

Re:ageer