Wetenschap - 22 maart 2001

Vlinders op de barricaden

Vlinders op de barricaden

Bedreigde diersoorten helpen natuurbeschermers

Wageningse biologen signaleren steeds meer bedreigde vlindersoorten in Nederland en de rest van Europa. Nog meer dieren erbij die de natuurbeweging kunnen helpen in haar strijd tegen het volbouwen van het landelijk gebied.

Met succes hebben natuurbeschermers de laatste tijd bouwplannen weten te doorkruisen door te wijzen op de aanwezigheid van zeldzame dieren zoals de knoflookpad en de kamsalamander. De vlinder hoefde tot nog toe niet in actie te komen, maar die kans wordt steeds groter, nu biologen bedreigde vlindersoorten zoals het pimpernelblauwtje goed in kaart hebben gebracht en zelfs uitzetten in de natuur.

De Vlinderstichting heeft onlangs de gegevens over alle vlinders in Europa uitgezonderd Rusland ge?nventariseerd en drs. Irma Wynhoff van de sectie Natuurbeheer van Wageningen Universiteit heeft die gegevens toegankelijk gemaakt op een cd-rom. Meer dan vijftig vlindersoorten in Europa blijken ernstig bedreigd te zijn. Het belang van de vlinder voor de natuurbescherming moet volgens Wynhoff niet worden onderschat. "Je ziet dat een klein, zeldzaam diertje als de zeggekorfslak de aanleg van een nieuwe rijksweg op de oostoever van de Maas tegenhoudt. Iets dergelijks kan ook gebeuren met vlinders. Deze dieren zijn niet tegen de economie, maar je kunt niet gaan bouwen op plekken waar zwaar bedreigde diersoorten voorkomen, of het nu een hamster of vlinder is." Nu de Conventie van Bern waarschijnlijk wordt uitgebreid met een aantal zeldzame vlinders, zullen natuurbeschermers deze eerder als strijdwapen gebruiken in hun verzet tegen de kaalslag van de natuur. De landen die dit verdrag hebben ondertekend, waaronder Nederland, verplichten zich de hierin genoemde dieren te beschermen.

Tot op heden hebben natuurbeschermers nog weinig stennis gemaakt over zeldzame vlinders op bouwterreinen. Maar ze krijgen onverwachte hulp van biologen die op verschillende plaatsen in Nederland bedreigde vlindersoorten uitzetten. Kars Veling van de Vlinderstichting: "Het pimpernelblauwtje was uitgestorven in Nederland, maar is weer uitgezet in De Moerputten, een natuurgebied bij Den Bosch. Als je daar een leuke torenflat wil bouwen, heb je een probleem." Veling vindt het niet overdreven dat, wanneer natuurbeschermers halverwege de bouw van een flat een zeldzaam vlindertje ontdekken, de bouw wordt stilgelegd. Wel mogen natuurbeschermers volgens hem wat tactischer optreden. "Ze komen nu meestal in een erg laat stadium op de proppen met een zeldzaam diertje. Dan gaan ze naar de Raad van State en komen er miljoenen aan schadeclaims. Je moet v??r de bouw en de milieueffectrapportage al gaan kijken of er bedreigde diersoorten voorkomen."

De 29 bedreigde vlinders die Nederland telt, zijn volgens Veling in principe moeilijk te vinden, maar er zijn maar liefst 1500 vlinderfanaten in Nederland die met hun verrekijker de natuur intrekken. Zij kunnen het de projectontwikkelaars nog moeilijk maken. | H.B.

Re:ageer