Wetenschap - 4 november 2010

Vliegkunstenaars aan de top

Na de winter gaan honderden enthousiaste Nederlanders met high-speed camera's filmpjes maken van vliegkunst. Met dat plan won het team van de Wageningse wetenschapper David Lentink vorige week de Academische Jaarprijs.

Dat enthousiasme, dat is waar Sander Gussekloo nog het meest naar uitkijkt. Meer nog dan naar de aanschaf van de beste high-speed camera van de wereld en de wetenschappelijke mogelijkheden die dat oplevert. Gussekloo is, met teamleider David Lentink van de leerstoelgroep Experimentele zo├Âlogie, de trekker van Vliegkunstenaars, dat vorige week in Leiden winnaar werd van de Academische Jaarprijs, een prijs voor het beste plan om wetenschap bekend te maken aan het grote publiek.
Ja, hij had wel verwacht te winnen, zegt student Thijs Bosch zonder aarzelen. 'Onze presentatie week heel sterk af. Wij hebben entertainment neergezet, geprobeerd mensen met toneel een kwartier lang te boeien. De andere presentaties waren standaardcolleges met powerpoint presentaties.' Bosch is een van de zes studenten in het elfkoppige team rond Lentink. 'Wij hebben op het toneel laten zien dat we leuk en origineel wetenschap kunnen communiceren', vult collega Margot Sauter aan.
Met die presentatie heeft Wageningen ongetwijfeld een nieuwe standaard gezet. Jury-lid Piet Borst roemde daarnaast het Wageningse project om de manier waarop het publiek bij wetenschap wordt betrokken. 'Jullie halen het publiek in het eigen onderzoek. Dat is een hele bijzondere en unieke manier van publieksparticipatie.'  
7500 beelden per seconde
'Het publiek wordt onderzoeker, de onderzoeker publiek', vat Patricia de Cocq die insteek samen. 'Iedereen heeft de nieuwsgierigheid van een wetenschapper in zich. Wij willen dat mensen zelf mee gaan doen aan wetenschap.' En dat gaat nu dus gebeuren. Ruim 700 kandidaten hebben zich tot nu toe al gemeld om vliegkunst te filmen. Om dat mogelijk te maken worden 21 zogeheten high speed camera's gekocht: twintig apparaten die maximaal 600 beelden in kleur per seconde kunnen schieten en een supercamera die er met gemak 7500 per seconde vastlegt in HD-formaat (ter illustratie: een gewone camera werkt met 30 beelden per seconde). De supercamera kost liefst 70 duizend euro. De Jaarprijs van een ton wordt daaraan besteed. Voor de aanschaf van ondersteunende apparatuur draagt het College van Bestuur van Wageningen UR een ton bij.
Van volgend voorjaar tot aan de herfst wordt er gefilmd, als de lucht vol zit met vliegers, zwevers en fladderaars. Alle aspirant-filmers gaan eerst op cursus. Thijs Bosch, vleermuisfanaat, kan niet wachten om zelf ook de camera ter hand te nemen. 'Er zijn bij mijn weten helemaal geen high-speed filmpjes van vleermuizen in de vrije natuur. Dit project levert heel veel nieuw beeldmateriaal op. En al die beelden komen voor iedereen beschikbaar. Het gaat zeker hele leuke dingen opleveren. Al was het alleen maar de fascinatie voor het vliegen.'

Filmpjes van de consumentencamera, zie www.youtube.com /user/vliegkunstenaars. Voor beelden van de supercamera, zie vimeo.com/15155804
De filmpjes van Vliegkunstenaars worden op diverse manieren de wereld in gestuurd. Zo komen alle films, en dat zullen er vele honderden zijn, op Youtube. Het tv-programma Vroege Vogels besteedt uitvoerig aandacht aan het project, net als de websites Natuurkalender en Natuurbericht. Ouwehands Dierenpark besteedt het hele seizoen 2011 aandacht aan vliegkunst en stelt getrainde vogels voor cursussen beschikbaar. In wetenschapsmuseum NEMO worden in de herfstvakantie van 2011 workshops over vliegkunst gegeven. Kunstenaars van Laarman Lab maken een tentoonstelling rondom de vliegfilms en hun makers. Als klap op de vuurpijl komt er in februari 2012 in Forum een filmfestival rondom de filmpjes.

Re:ageer