Wetenschap - 18 januari 2007

Vleesvervangers van insectencellen

Over twintig jaar kunnen ze in de winkels liggen, schat promovenda ir Marjoleine Verkerk. Vleesvervangers gemaakt van insectencellen uit de bioreactor. ‘Ik denk dat consumenten die producten eerder zullen accepteren dan hele insecten.’

Bezoekers van het festival Wageningen City of Insects aten in september 2006 massaal meelwormen. Over het algemeen bestaat er echter veel weerstand tegen het eten van herkenbare insecten en daarom zoeken wetenschappers naar alternatieven.
Bezoekers van het festival Wageningen City of Insects aten in september 2006 massaal meelwormen. Over het algemeen bestaat er echter veel weerstand tegen het eten van herkenbare insecten en daarom zoeken wetenschappers naar alternatieven.

Foto: Guy Ackermans

De motor achter de toenemende belangstelling van voedingswetenschappers voor insecteneiwit is de schaarste op de vleesmarkt. De inwoners van ontwakende economieën als India en China willen vlees op hun bord, en dat leidt tot spanningen op de markt. Er is niet genoeg landbouwgrond om voor alle consumenten vlees te produceren. Vroeg of laat wordt vlees daarom duur.
‘Insecten zijn een uitkomst’, zegt Verkerk. ‘Om een kilo rundvlees te krijgen zul je tien kilo voer moeten investeren. Een kilo hoogwaardig eiwit van insecten kost drie kilo voer. Kweek je cellen van insecten in een bioreactor, dan valt die rekensom misschien nog voordeliger uit.’
Op de afdeling Proceskunde experimenteert Verkerk met insectencellen die bedrijven al gebruiken voor de productie van industriële eiwitten. Eén van de cellijnen waarmee ze werkt is afkomstig uit de larve van de zijderups. ‘Ik kijk naar de voedingswaarde van insectencellen en naar manieren om die te verbeteren’, zegt Verkerk. ‘De voedingswaarde van insecten is al vrij hoog, maar de aminozuursamenstelling kan beter. De hoeveelheid lysine zou hoger kunnen.’
Verkerk probeert de aminozuursamenstelling van insectencellen te verbeteren door klassieke ingrepen zoals het zoeken naar een optimale mix van zuurgraad, temperatuur en medium, maar denkt ook aan het inzetten van baculovirussen om nieuwe genen in de cellen te brengen.
De onderzoekster werkt zonder financiële steun van de voedingsindustrie. ‘Dit is nog te innovatief voor de industrie’, zegt de promovenda. ‘Maar dat verandert misschien. Het is een trend dat luxe restaurants insecten verwerken in gerechten en dat in kookboeken recepten met insecten opduiken.’
Behalve technoloog, is Verkerk ook consumentenwetenschapper. Ze werkt samen met prof. Hans van Trijp van de leerstoelgroep Marktkunde en consumentengedrag. ‘Het zal uiteindelijk van de consument afhangen of insecteneiwit een toekomst heeft’, zegt ze. ‘Ik bestudeer ook de percepties van consumenten ten opzichte van insectencellen.’
Binnenkort verschijnt Verkerks eerste publicatie in Biotechnology Advances.

Re:ageer