Wetenschap - 21 september 2012

Vlees eten kost bos

tekst:
Joris Tielens

Landbouw is de grootste oorzaak van ontbossing wereldwijd. Maar de drijvende kracht daarachter is internationale handel, de groeiende economie en de toenemende vleesconsumptie.

Dat blijkt uit een rapport van onder meer de Wageningse hoogleraar remote sensing Martin Herold dat onlangs is gepresenteerd tijdens klimaatonderhandelingen in Bangkok. Tachtig procent van de ontbossing wereldwijd is te wijten aan uitbreiding van landbouwareaal. In Latijns Amerika is het vooral de commerciële landbouw die ontbossing veroorzaakt, verantwoordelijk voor tweederde deel. In Afrika en Azië zijn commerciële en zelfvoorzienende landbouw beiden verantwoordelijk voor eenderde deel. Mijnbouw, infrastructuur en uitbreiding van steden zijn andere maar minder belangrijke oorzaken van ontbossing.
Vlees 
Van belang zijn ook de indirecte aanjagers van ontbossing, benadrukt het rapport. De belangrijkste daarvan zijn de wereldwijde economische groei en de toenemende bevolking. Deze veroorzaken een toename in vleesconsumptie en meer internationale handel in landbouw-  en houtproducten. 'Die indirecte oorzaken zijn helaas minder makkelijk te meten', zegt Herold. 'Met remote sensing is goed vast te stellen dat er bos wordt omgezet in landbouwgrond, maar waarom dat gebeurt is minder makkelijk te kwantificeren.' Toch is dat belangrijk, zegt Herold. Als ontbossing veroorzaakt wordt door internationale oorzaken, dan heeft alleen nationaal beleid weinig effect en is er ook internationaal beleid nodig.
Meebetalen
Een nieuwe vorm van internationaal beleid om ontbossing tegen te gaan heet REDD: Reducing emissions from deforestation and forest degradation. Het idee daarvan is de uitstoot van broeikasgas door ontbossing te verminderen door industrielanden te laten meebetalen aan het behoud van bos in ontwikkelingslanden. Herold: 'Goed REDD-beleid is afgestemd op de oorzaak van ontbossing.' De manier waarop je ontbossing meet -essentieel voor REDD- hangt af van de oorzaak van die ontbossing, legt Herold uit. Gaat het om oprukkende commerciële landbouw, dan kun je dat meten met remote sensing. Maar is de oorzaak bijvoorbeeld het verzamelen van brandhout door lokale bewoners, dan zijn metingen op de grond nodig. 

Re:ageer