Wetenschap - 29 november 2007

Visserij forceert evolutie

De druk van de intensieve visserij is zo groot dat vissoorten zich versneld genetisch aanpassen in hun gedrag en groei. Om te voorkomen dat vissen voorgoed veranderen, moet de visserij het beleid veranderen, stelt een internationaal onderzoeksteam in een publicatie in Science van 23 november.

1596_nieuws.jpg
1596_nieuws.jpg

Foto: Bart de Gouw

De visserij selecteert op grootte. Tong mag bijvoorbeeld niet kleiner zijn dan 24 centimeter, en schol moet minimaal 27 centimeter lang zijn. Deze visregels zijn decennialang gehanteerd. Vissoorten hebben hierdoor een genetische verandering ondergaan, concluderen dertien Europese visonderzoeksinstituten, waaronder Wageningen Imares. Ze groeien trager, zijn eerder geslachtsrijp, worden minder groot en spannen zich meer in om zich voort te planten.
Onderzoekers van Imares vermoedden vijftien jaar geleden al dat de visserijdruk zou leiden tot genetische veranderingen in de schol. Maar één studie naar één vissoort was onvoldoende om te bewijzen dat de veranderingen in gedrag en groei via overerving aan de volgende generaties werden overgedragen. ‘Voor hetzelfde geld kwam het door een toename in temperatuur’, zegt Imaresonderzoeker Adriaan Rijnsdorp. ‘Nu twintig andere studies naar verschillende vissoorten en populaties dezelfde verandering aantonen, lijkt het niet anders te kunnen zijn dan dat de visserij de evolutie versneld inzet.’
Het onomstotelijke bewijs hopen de onderzoekers over een paar jaar te kunnen geven. ‘De komende drie jaar gaan we het DNA van de gehoorsteentjes van vissen vergelijken om te zien of er daadwerkelijk genetische verschillen zijn tussen vissen die in de jaren vijftig leefden en die van nu’, zegt Rijnsdorp.
Vissers moeten nu al rekening gaan houden met mogelijk onomkeerbare effecten, zeggen de onderzoekers, voor het te laat is. Bijvoorbeeld door de grote vissen in de zee te laten zwemmen. Nu gaan vangstbeperkingen over de hoeveelheid vis die wordt gevangen, maar dat is niet voldoende als de visbestanden genetisch veranderen. ‘Modellen geven aan dat de weg terug vele malen langzamer gaat. We moeten daarom alles op alles zetten om de genen van de grote vissen te beschermen, zodat zij de grote jonkies van de toekomst kunnen voortbrengen.’

Re:ageer