Wetenschap - 1 mei 2015

Visserij achter ‘duurzame vis’ vaak niet duurzaam

tekst:
Albert Sikkema

Over een paar jaar eten we alleen nog duurzame vis. Daarom moeten ook vissers in ontwikkelingslanden toegang krijgen tot de wereldmarkt voor duurzame vis. Verbeterprojecten zorgen voor die markttoegang, maar leiden vaak niet tot duurzame visserij, concludeert Simon Bush met Amerikaanse onderzoekers deze week in Science.

Als het aan de westerse consumentenorganisaties en supermarkten ligt, eten we over enkele jaren alleen nog duurzame vis, die is goedgekeurd door de Marine Stewardship Council (MSC) of een ander keurmerk. Dit leidt ertoe dat veel vissers in de wereld zo’n keurmerk willen bemachtigen. En hoewel de vissers in ontwikkelingslanden grofweg de helft van de vis uit zee halen, leveren ze op dit moment slechts 7 procent van de duurzame vis onder het MSC-label. Daarom zijn er veel visserijverbeteringsprojecten in ontwikkelingslanden, gefinancierd door bedrijven en ngo’s. Bush, verbonden aan de leerstoelgroep Milieubeleid, en zijn Amerikaanse collega’s hielden deze visserijprojecten tegen het licht.

Ze concluderen dat 65 procent van deze verbeterprogramma’s zorgt voor markttoegang van de vissers tot de wereldmarkt voor duurzame vis, maar dat deze projecten de lokale visserij niet duurzamer maken. Slechts een kwart van de visserijprojecten leidt aantoonbaar tot een duurzaam beheer van visbestanden. De bedrijven en NGO’s die deze projecten opstarten, moeten veel beter nagaan welke factoren zorgen voor een duurzame visserij in ontwikkelingslanden, zegt Bush. Daarbij moeten ze vooral onderzoek doen naar de sociaaleconomische omstandigheden van de vissers, want die bepalen vaak of een project leidt tot verbetering van het milieu en visserij-inkomsten.

Omdat de visserijprojecten geen duurzame visserij creëren maar de vissers wel toegang geven tot de wereldmarkt, dreigt er in de wereld van de duurzaamheidslabels een race to the bottom, schrijven de auteurs. Dit heeft twee vervelende gevolgen. Ten eerste blijven de noodzakelijke hervormingen in het visserijmanagement in veel ontwikkelingslanden achterwege, schrijven de onderzoekers. En ten tweede dreigen de vissers die wel hebben geïnvesteerd in duurzame visserijpraktijken hun marktpositie te verliezen op de wereldmarkt van de keurmerkvisserij. Om deze problemen te keren, moeten keurmerken als MSC en westerse donoren meer onderzoek laten doen en selectiever zijn in de toelating van ‘duurzame vis’, concluderen de onderzoekers.



Re:ageer