Wetenschap - 5 februari 2016

Vis eten helpt mogelijk tegen dementie

tekst:
Rob Ramaker

Regelmatig vis eten helpt mogelijk dementie af te remmen bij mensen met een groot erfelijk risico op de ziekte. Een resultaat dat het belang van het huidige advies – één keer per week vis eten – nog eens onderstreept.

Vismarkt in Zuid-Korea. Foto: Hoks

Vismarkt in Zuid-Korea. Foto: Hoks

In het onderzoek werden bij een groep van 286 overleden ouderen, die bij leven waren gevolgd, de hersenen onderzocht. Het artikel van Ondine van de Rest, onderzoeker bij Humane voeding, verscheen 2 februari in het tijdschrift JAMA.

In Nederland zijn door de vergrijzing steeds meer ouderen en lijden steeds meer mensen aan Alzheimer en andere vormen van dementie. Ook in de opkomende wereld, zoals China, is dit een snelgroeiend probleem. Onze kennis over Alzheimer bevat ondertussen nog grote lacunes en de laatste jaren mislukten vrijwel alle tests met potentiële medicijnen. Preventie lijkt enige vruchten af te werpen. Door gestegen welvaart, opleidingsniveau en gezondheid kampen Nederlandse ouderen gemiddeld op pas latere leeftijd met dementie.

Het eten van vis is een veelbelovende manier van preventie. Met collega’s in Chicago bekeek Ondine van de Rest een groep van 544 ouderen die sinds 1997 wordt gevolgd. Zij vulden onder meer vragenlijsten in over hun voedingsgewoonten. Bij 286 overledenen werd het brein onderzocht op tekenen van dementie, zoals littekens van (kleine) infarcten en ophopingen van schadelijke eiwitten. Dat zijn bijzondere gegevens, zegt Van de Rest, aangezien dementie meestal wordt onderzocht met geheugen- of denktests. Ook bekeken de onderzoekers hersenconcentraties zware metalen, zoals kwik, die veel in vis zitten.

08-shutterstock_69502336.jpg

De ouderen die relatief veel vis hadden gegeten, bleken in hun brein significant minder schade te hebben. Dit gold echter alleen voor mensen met de genvariant (APOE ε4) die de kans op Alzheimer flink vergroot. ‘Dat is puzzling’, zegt Van de Rest, ‘en het is best lastig dit te verklaren.’ Van de deelnemers had 24 procent dit gen, en vooral zij hadden minder hersenschade naarmate ze meer vis aten. Van de Rest wil dit verband in de toekomst graag verder gaan onderzoeken.

Van de Rest vond nog een geruststellend resultaat. Ouderen die veel vis aten, bleken daadwerkelijk meer kwik in hun hersenen te hebben, maar dit zorgde niet voor schadelijke gevolgen. Mensen die, zoals de Gezondheidsraad aanbeveelt, één keer per week vis eten, hoeven zich dus geen zorgen te maken. Al benadrukt Van de Rest dat jonge kinderen en zwangere vrouwen misschien voorzichtiger moeten zijn. Zware metalen hebben tijdens de ontwikkeling veel grotere effecten.


Re:ageer