Wetenschap - 1 januari 1970

Viruscombinatie laat varken wegkwijnen

De bewijzen stapelen zich op dat het kleine virus PCV2 (porcine circovirus type 2) een centrale rol speelt bij de wegkwijnziekte bij varkens. De ernstig e ziekte verstoort het immuunsysteem van de varkens, die sterk vermageren en verzwakken. Duidelijk wordt echter ook dat infecties met andere virussen voor een groot deel het verloop van de ziekte bepalen. Onderzoekers van de Animal Sciences Group gaan in een groot Europees project kijken wanneer het immuunsysteem van de varkens precies ontspoort.

‘Het circovirus is een heel klein virus. Wij willen graag weten waarom zo’n klein virus zoveel problemen kan veroorzaken. De parallellen met circovirussen die ziekten bij bananen en kokosnoten veroorzaken zijn opmerkelijk. Zo zorgt het kokosnootvirus CFDV voor het ineenschrompelen van alle bladeren. Op een gemeenschappelijk congres hadden plantenziektenkundigen en veterinairen elkaar dan ook veel te vertellen’, zegt dr. Gerard Wellenberg, onderzoeker Infectieziekten bij de Animal Sciences Group in Lelystad.
Wellenberg is een van de projectleiders van een groot Europees onderzoeksproject naar de rol van circovirussen bij het ontstaan van twee ernstige varkensziekten: de wegkwijnziekte PMWS (Post-weaning multisystemic wasting syndrome) en de ziekte PDNS (Porcine dermatitis and nephropathy syndrome) die varkenspestachtige verschijnselen veroorzaakt. Het project, met een looptijd van drieënhalf jaar en een totaal budget van bijna drieënhalf miljoen euro, gaat in december van start. Er nemen zestien partners uit EU-landen aan deel, terwijl nog een zestal nieuwe EU-lidstaten zal aanhaken.
De beide ziekten brengen de Europese varkenssector jaarlijks een verlies toe van ongeveer 600 miljoen euro en vormen ook een aanzienlijke bedreiging voor het dierwelzijn. Volgens Wellenberg is zowel bij PMWS als PDNS sprake van ernstige verstoringen in het immuunsysteem. De varkens hebben dan ook vaker last van bacteriële infecties waardoor het antibioticaverbruik omhoogschiet en de vleeskwaliteit wordt aangetast.
Uit recent onderzoek blijkt dat de ziektes pas toeslaan als er sprake is van een combinatie van virusinfecties, maar ook verkeerd gebruik van bepaalde vaccins heeft invloed op het verloop van een PCV2-infectie. ‘Het circovirus zit op vrijwel alle Nederlandse varkensbedrijven, maar de wegkwijnziekte zelf treedt pas op als er bijvoorbeeld ook sprake is van een infectie met het parvo- of het abortus blauwvirus.’ Dat weerstandsontwikkeling erg belangrijk is, blijkt volgens hem uit de problemen met biggen die bij de moederzeug worden weggehaald. ‘Besmette zeugen geven via de eerste melk antilichamen door aan hun nakomelingen. Biggen die niet genoeg biest binnenkrijgen komen in de problemen.’
De onderzoeksgroep van Wellenberg gaat zich daarom vooral toeleggen op de ontwikkeling van een goede immuniteit bij biggen en op het opsporen van co-factoren die belangrijk zijn bij het ontstaan van PMWS en PDNS. ‘Daar is de meeste winst te behalen. We willen proberen de ziekte een stap voor te zijn, proberen te begrijpen waarom het immuunsysteem soms ontspoort en kijken of het mogelijk is de ziekte te sturen.’ / GvM

Re:ageer