Wetenschap - 1 januari 1970

Virus stroomt niet door buizen van cel naar cel

Virus stroomt niet door buizen van cel naar cel

Virus stroomt niet door buizen van cel naar cel


Kasteel promoveert op 10 september op het transportsysteem van virussen. Ze deed haar onderzoek bij het laboratorium voor Virologie onder leiding van prof. dr Rob Goldbach

Als een virus de eerste cel van de plant heeft geïnfecteerd, is de hele plant nog niet ziek. Het virus moet zich verspreiden naar omliggende cellen en weefsels. Voor het transport van cel naar cel maakt het virus gebruik van al aanwezige communicatiekanaaltjes, plasmodesmata, in de plantencelwand. Deze plasmodesmata zijn echter veel te klein voor het virus. Speciale buizen, die het virus in de plasmodesmata aanbrengt, zorgen voor de verspreiding van cel naar cel

Tot voor kort dachten virologen dat de virusdeeltjes door de buizen reisden. Nu blijkt dat het transport anders in elkaar zit. De eerste cel maakt de buis inclusief virusdeeltjes, de tweede cel breekt de buis weer af en krijgt zo de virusdeeltjes binnen. Dat was een behoorlijke verrassing, aldus de onderzoeker

Kasteel onderzocht ook in hoeverre de gastheer meehelpt aan het transport. De verwachting was dat alleen plantencellen buizen kunnen aanmaken. Ze zette een transportgen van het uit planten afkomstige cowpeamozaïekvirus in dierlijke cellen. Naar verwachting zouden deze cellen geen buizen vormen, ze missen immers de plantspecifieke eiwitten. De dierlijke cel maakte echter wel buizen aan. Waarschijnlijk zijn de daarvoor benodigde celskeleteiwitten in de evolutie geconserveerd in zowel plant als dier.

Tot voor kort overheerste in de virologie de gedachte dat er twee mechanismen zijn van virustransport. Een met en een zonder buizen. Kasteel zette een virus uit een groep die geen buizen vormt in haar modelsysteem en kreeg vervolgens wel buizen. Kasteel: Het is dus waarschijnlijker dat er maar oon mechanisme van virustransport is. Of je buizen ziet of niet, kan afhankelijk zijn van de gastheer.

De Wageningse virologen onderzoeken het plantenvirus nog steeds. Vooral de tijdstippen waarop bepaalde ontwikkelingen plaatsvinden, zijn onderwerp van nader onderzoek. D.R

Re:ageer