Wetenschap - 21 december 2011

Videogame, sekspop en fitness voor varkens

In de varkensstal van de toekomst doet ma aan fitness en wisselt ze de poetsbeurten van het hok af met een kleimaskertje. Pa komt aan zijn gerief op een sekspop, terwijl de jonge dieren een computergame spelen.

Prototype van een 'sekspop' voor beren
Een computerspel om varkens meer uitdaging te geven. Dat idee van dierwetenschapper en filosoof Marc Bracke trok afgelopen week veel aandacht in de pers. Maar Bracke heeft nog meer baanbrekende concepten voor in de varkensschuur in petto: ‘sekspoppen' voor de niet-gecastreerde beren; fitnessapparaten, kettingen en mestschuiven voor de varkens om al wroetend zelf hun hok schoon te houden, en modderbaden of douches om na alle inspanning lekker af te koelen en de huid in goede conditie te houden.
Bracke redeneert vanuit de biologie van het varken, maar kijkt ook graag over grenzen heen. ‘Ik ben gefascineerd door de vraag wat werkelijk voor dierenwelzijn van belang is. Varkens lijken veel meer op mensen dan ons soms lief is. Het zijn helemaal geen luie, domme boerderijbeesten. Varkens zijn van nature echte onderzoekers.'
Nu nog vervelen de varkens zich, en botvieren ze hun natuurlijke gedrag op elkaar. Dat leidt tot ruzie en bijten aan staarten, oren en flanken. Varkens hebben veel afleiding ofwel ‘verrijkingsmateriaal' nodig om een intacte krulstaart te kunnen behouden. Bracke schreef een prijsvraag uit om de zoektocht naar nieuwe speeltjes verder te stimuleren. Dat leverde zo'n twintig ideeën op.
Daarnaast bedacht Bracke zelf een aantal speeltjes voor de varkens. Opmerkelijk is de ‘sekspop' voor de beren. Uit het oogpunt van dierenwelzijn worden steeds minder beren gecastreerd, met aanrandingen, verwondingen en kreupele dieren in de stal tot gevolg. Wat kan helpen, is een soort ‘kunstvarken'. Livestock Research testte een halve autoband, stevig verankerd, waarop de beren kunnen rijden. Daardoor vielen de beren elkaar minder lastig.
Ook wil Bracke de varkens laten werken voor de kost. Hij denkt aan fitnessapparaten, zodat de varkens hun energie kwijt kunnen en tegelijk meer spierbundels kunnen kweken. Verder wil hij inspelen op de reinheid van het varken. Ze zouden zelf hun hok kunnen schoonhouden door al wroetend een schuif weg te duwen die de mest afvoert naar de mestkelder. Goed voor het dierenwelzijn en het milieu, denkt Bracke.
 
Om de inventieve ideeën uit te werken, zijn nieuwe combinaties van kennis nodig. Zoals bij de videogame voor varkens, waarbij Bracke samenwerkte met de Wageningse ethicus Clemens Driessen, die onderzoek doet naar de ethische speelruimte in de veehouderij, en game-ontwerpers van de HKU (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht) die er een interactief spelconcept van maakten.

Re:ageer