Wetenschap - 1 januari 1970

Vette vis bestrijdt kankercellen van binnenuit

Vette vis bestrijdt kankercellen van binnenuit

Vette vis bestrijdt kankercellen van binnenuit


Wetenschappers beginnen steeds harder te geloven in de kankerremmende
werking van vetzuren uit vis. Zo ook promovenda drs Yvonne Dommels, die op
de leerstoelgroep Toxicologie onderzoek doet naar de effecten van vetzuren
op darmkanker. Maar de aio ontdekte dat de manier waarop visvetzuur
beschermt tegen kanker wel eens anders zou kunnen zijn dan wetenschappers
denken.

,,Om te groeien hebben kankercellen hormoonachtige stoffen nodig die het
lichaam maakt van vetten’’, zegt Dommels. ,,Het lichaam maakt die stoffen
van onverzadigde plantaardige vetten. Kankercellen kunnen echter niets met
de prostaglandines die het lichaam maakt van de vetzuren uit vis. Als je
verhoudingsgewijs meer prostaglandines uit vis binnenkrijgt, dan zou je dus
minder kans op kanker hebben.’’
Tenminste, dat was de theorie. Maar toen Dommels proeven ging doen met
kankercellen, en die blootstelde aan verschillende vetzuren, ontdekte ze
dat die theorie niet klopt. Toen ze de cellen voedde met onverzadigde
vetzuren uit vis en planten - waaruit het lichaam zowel de ‘goede’ als de
‘slechte’ prostaglandines kan maken - zag Dommels dat beide vetzuren de
groei van kankercellen remden.
,,De prostaglandines hebben er waarschijnlijk niet zoveel mee te maken’’,
zegt Dommels. Vrije radicalen en antioxidanten wel, ontdekte Dommels. Toen
ze de antioxidante vitamines E en C toevoegde, verdween het remmende effect
van de onverzadigde vetzuren weer. Dat wijst erop dat vrije radicalen,
agressieve verbindingen die cellen beschadigen, een sleutelrol in het
groeiremmend effect spelen.
In dit geval zijn die vrije radicalen ontstaan uit de onverzadigde
vetzuren, denkt Dommels. ,,Onverzadigde vetzuren zijn kwetsbaar. Ze kunnen
in de cel veranderen in agressieve verbindingen.’’ Daarom hebben
voedingswetenschappers altijd beklemtoond dat een hoge inname van
visvetzuren moet samengaan met een hoge inname van antioxidanten, en voegen
fabrikanten van supplementen vitamine E toen aan hun visoliecapsules.
Misschien is het die ‘slechte’ eigenschap waardoor onverzadigde vetzuren
beschermen tegen kanker, denkt Dommels. ,,Gezonde cellen kunnen meer
antioxidanten aanmaken en zichzelf tegen ontspoorde vetzuren beschermen.
Kankercellen hebben daar meer moeite mee. Daardoor zouden onverzadigde
vetzuren kankercellen dus kunnen vergiftigen.’’
Of Dommels’ proefresultaten ook gelden voor mensen van vlees en bloed durft
de onderzoeker niet te zeggen. ,,Mijn volgende stap is proefdieronderzoek.
Aan studies bij de mens begin ik in mijn promotieonderzoek niet.’’
Dommels’ onderzoek is gepubliceerd in Carcinogenesis van maart. Dommels is
zowel verbonden aan Wageningen UR als TNO Voeding. |
W.K.

Fotobijschrift:
Kwekers van meervallen moeten mannetjes slachten om zaad te winnen. De
dieren zijn ‘niet afstrijkbaar’. De leerstoelgroep Visteelt en visserij
zoekt naar alternatieven. | Foto G.A.

Re:ageer