Wetenschap - 17 januari 2002

Verwantschap schatten voor behoud genetische variatie vee

Verwantschap schatten voor behoud genetische variatie vee

De genetische variatie van vee is te behouden met een nieuwe methode om verwantschappen tussen dieren en rassen te achterhalen. Nu dreigt die variatie drastisch te slinken doordat wereldwijd lokale rassen worden vervangen door enkele hoogproductieve rassen.

Voor het behoud van genetische variatie worden wereldwijd plannen opgesteld. Een van de problemen is dat er geen goede methode is om rassen te beoordelen op de hoeveelheid genetische diversiteit die zij bezitten. Ir Herwin Eding, werkzaam bij ID-Lelystad, ontwikkelde in zijn promotieonderzoek een methode om de hoeveelheid genetische variatie die een ras inbrengt te beoordelen. Zo kan in conservatieplannen de genetische diversiteit zo groot mogelijk gehouden worden.

Op dit moment lijkt het niet zo'n probleem dat de genetische variatie afneemt. Alle belangrijke kenmerken van de dieren worden al wel gebruikt. Kenmerken die te maken hebben met de productie staan daarbij bovenaan op het verlanglijstje van iedere boer, zeker in de Westerse wereld. Toch is het niet zo dat alles nu wel bekend is, betoogt Eding. Zo is het kenmerk duurzaamheid betrekkelijk nieuw. "Niemand had vroeger gedacht dat zo'n kenmerk ooit nodig zou zijn." Daarom vindt hij het belangrijk dat de genetische variatie zo groot mogelijk blijft. "Wellicht heb je bepaalde kenmerken later nodig. Je moet je indekken voor de toekomst."

De methode van Eding is gebaseerd op bloedverwantschap. Meestal wordt bij verwantschap gekeken naar stamboomgegevens. De meeste rassen in Europa zijn zo'n 150 tot 200 jaar geleden ontstaan maar de stambomen gaan niet zo ver terug. Verwantschappen tussen dieren van verschillende rassen, hoe klein ook, zullen dus op een andere manier achterhaald moeten worden. Daarom heeft Eding verwantschappen tussen rassen geschat op basis van merkergegevens. Op basis van die - geschatte - verwantschappen is een 'kernverzameling' van rassen op te stellen, zodat een genenbank de genetische variatie zo effici?nt mogelijk op kan slaan. De genenbank kan van ieder ras beoordelen hoeveel genetische diversiteit dat ras vertegenwoordigt. | L.N.

Herwin Eding promoveert 18 januari bij prof. Pim Brascamp, hoogleraar fokkerij en genetica.

Re:ageer