Wetenschap - 20 februari 2017

‘Vertrouwen in wetenschap neemt toe én af’

tekst:
Albert Sikkema
1

Het vertrouwen in de wetenschap neemt af, lezen we steeds vaker. Nee, het neemt juist toe, blijkt uit onderzoek. Hoe zit het nu? Beide stellingen zijn waar, concludeert hoogleraar strategische communicatie Noelle Aarts.

<foto: Niels van de Mossevelde>

Het vertrouwen in de wetenschap erodeert, zeggen opiniemakers als Gabriel van den Brink en Louise Fresco. Belangengroepen winkelen selectief in onderzoekdata en betichten de onderzoekers van partijdigheid als de conclusies niet in hun straatje passen. Maar deze indruk strookt niet met de werkelijkheid, beweerden twee Tilburgse hoogleraren vorige week in NRC Handelsblad. De wetenschapsprogramma’s op tv zijn ongekend populair en onderzoek onder 2000 Nederlanders toont juist aan dat het vertrouwen in de wetenschap onverminderd hoog is.

Hoe zit het nu?

‘Ik denk dat het vertrouwen in de wetenschap nog steeds enorm hoog is. Sterker nog: in toenemende mate maken ook zogenaamde leken gebruik van wetenschappelijke feiten om hun punt te maken. Wetenschap is inderdaad populairder dan ooit!’

Waarom dan die kritiek op de wetenschap?

‘Mensen maken steeds vaker op opportunistische wijze gebruik van wetenschap. Dat kan ook gemakkelijk, want er valt heel wat te shoppen in de enorme supermarkt die internet heet – een quote van Louise Fresco – waar we voor veel argumenten wel een wetenschappelijk onderbouwd tegenargument kunnen vinden. De wetenschap is immers niet eenduidig. Daarnaast is de positionering van wetenschap in de samenleving soms in het geding. Als wetenschappers worden uitgenodigd om deel te nemen aan maatschappelijke discussies, zijn zij vaak degenen die de discussie juist beëindigen omdat zij met feiten zouden komen waar de rest van de deelnemers het dan mee moeten doen. Onderzoek van mijn collega Hedwig te Molder laat zien dat in die feiten vaak normen verborgen zitten die vertellen hoe mensen wel en niet zouden moeten leven. Die mensen voelen zich dan in hun identiteit aangetast en dat roept weerstand op. Dus beide stellingen zijn waar.’

Re:acties 1

  • Thomas Kuhn

    Dit legt mooi de vinger op de zere plek. "Opiniemaker" Louise Fresco had beter moeten weten dan klimaatontkenners, lageropgeleiden en alle tegenstanders van haar grootschalig, ecomodernistisch techno-utopia op de hoop "vijanden van de wetenschap" te gooien. Wat is gebeurd met het one wageningen ideaal waarin we als wetenschappers juist naarbuiten komen met nog niet afgekaderde oplossingen en verhalen? Wageningen die de dialog voert met de maatschappij? Louise's pleidooi kan wat mij betreft perfect samengevat worden met de woorden "you will respect my authority" zoals geuit door Mr. Cartman.

    Reageer

Re:ageer