Organisatie - 6 september 2011

Verhagen: meer doen met kennismiljarden

Nederland is goed in het genereren van kennis met publiek geld. Heel goed zelfs. Alleen slagen we er nog onvoldoende in om die kennis vervolgens in nieuw geld om te zetten. Dat moet veranderen, zei minister Verhagen gisteren tijdens de opening van het academisch jaar.

Minister Verhagen speecht tijdens de opening van het academisch jaar
'Revenu' , daar ging het gisteren vooral om. Hoe kunnen we de miljarden die we investeren in kennis gebruiken om de economie te ondersteunen er ervoor te zorgen dat prangende problemen (voedselschaarste, klimaatproblemen, om er maar een paar te noemen) worden opgelost. Het was niet voor niets dat Verhagen die vraag opwierp in de aula van Wageningen UR, want voor de minister (EL&I) vertegenwoordigt Wageningen het ideale model: een kennisinstelling die nauw samenwerkt met het bedrijfsleven en gefaciliteerd wordt door de overheid. Oftewel, de 'gouden driehoek' die als thema gold voor de opening van het academisch jaar.
Zelfs de naam 'poldermodel', inmiddels alweer op z'n retour vanwege de associatie met pappen en nathouden, mocht gisteren genoemd worden. Want samenwerking en overleg tussen de sectoren leidt tot zinvolle innovatie, meent Verhagen. Omdat onderzoek dan ook daadwerkelijk voorziet in een behoefte. Maar lijdt de kwaliteit van het onderzoek daar niet onder? Opnieuw stelde Verhagen Wageningen als voorbeeld: 'look at her rankings'.
De ideeën van Verhagen krijgen volgende week handen en voeten. De minister presenteert dan zijn plannen om wetenschap en bedrijfsleven bij elkaar te brengen in negen topsectoren. Een prima initiatief, vindt ook Bernard Wientjes, voorzitter van VNO-NCW en de tweede spreker tijdens de opening van het academisch jaar. Wel vroeg hij zich af of we keuzes zullen durven maken 'in een land dat moeilijk keuzes maakt'. En hoe zit het met de traditionele angst bij bedrijven, universiteiten en overheid voor inmenging in elkaars aangelegenheden?
Het huidige denkklimaat in Nederland is in dat opzicht niet ideaal voor deze ontwikkeling, meent Wientjes. Immers, we focussen volgens hem te sterk op onze binnenlandse problemen en de anti-stemming tegen de EU wordt steeds luider. 'En dat terwijl een relatief klein probleem als de EHEC-bacterie heeft aangetoond hoe nauw onze economieën met elkaar verbonden zijn', aldus Wientjes, wijzend op de export van komkommers die van de ene op de andere dag stilviel. Volgens hem is het 'een ramp' als de EU uit elkaar zou vallen. 'Eraan denken is al gevaarlijk.'
Ook de toenemende kritiek op de internationalisering van het onderwijs is volgens hem misplaatst. Zelfs de Engelse studenten, die vaak uit financiële overwegingen komen, zijn welkom vindt hij. 'Je haalt er kennis mee naar Nederland. Zelfs als ze later terugkeren blijven ze hun leven lang ambassadeur voor Nederland. Hun aantal beperken is volgens hem een goed voorbeeld van penny wise, pound foolish. 'In het 17 e eeuwse Nederland was 40 procent van de studenten ook buitenlands', voegde hij daaraan toe. Dat de toenmalige universiteiten van onder meer Franeker en Harderwijk het desondanks niet gered hebben. Ach, een kniesoor.

Re:ageer