Wetenschap - 4 oktober 2007

Verbazing over megastallen

Gemeenten en provincies reageren verbaasd op de vele aanvragen voor megavarkensbedrijven. Onterecht, stelden onderzoekers van Alterra afgelopen week in een opiniestuk in het Brabants Dagblad. ‘Ze hebben dit zelf gestimuleerd door landbouwontwikkelingsgebieden aan te wijzen.’

338_opinie_0.jpg
Media berichtten in augustus en september over de vele aanvragen van bedrijven voor stallen met meer dan twintigduizend varkens in het oosten en zuiden van Nederland. Burgers en actiegroepen reageerden met protest, en overheden toonden zich verrast. Dat laatste is vreemd, zegt dr. Froukje Boonstra. ‘Ze zaten zelf aan de tafel waarin de reconstructieplannen zijn ontwikkeld. Spraken zij nooit over de vooruitzichten in de varkenshouderij?’
Boonstra schreef samen met drs. Wiebren Kuindersma het artikel in het Brabants Dagblad. Beiden waren betrokken bij de evaluatie van de reconstructie van zandgebieden. Daaruit bleek dat de verplaatsing van honderden boerenbedrijven uit natuurranden moeizaam verloopt. De ruimte die voor hervestiging bedoeld was, wordt ondertussen ingenomen door varkensboeren die na de varkenspest een economische inhaalslag willen maken. ‘Natuurlijk is het wrang dat nu vooral de grote varkensondernemers de nieuwe kansen benutten. Maar de aanvragen komen allerminst uit de lucht vallen’, stellen Boonstra en Kuidersma.
Overheden moeten hun verantwoordelijkheid nemen, vertelt Boonstra. ‘Gemeenten reageren alsof ze niet aan grote intensieve veehouderijbedrijven hebben gedacht. Maar ik mis in hun reacties dat ze zelf bijdroegen aan de plannen. We hebben het stuk geschreven om dit aspect beter te belichten.’
Volgens de onderzoekers hebben de overheden ook zelf het burgerprotest over de megastallen gecreëerd. ‘De plannen waren abstract en directe participatie van burgers kreeg weinig aandacht. Logisch dat burgers van zich laten horen nu de plannen bedreigend worden.’
Maar er is hoop. De discussie die nu is losgebroken, biedt volgens Boonstra en Kuindersma kans om alsnog de dialoog met de maatschappij aan te gaan. ‘Ook al vraagt het durf om sommige polderafspraken weer ter discussie te stellen.’

Re:ageer