Wetenschap - 21 december 2010

Veldproef met cisgene appels

Plant Research International mag een veldproef uitvoeren met cisgene appels met resistentie tegen schurft. Dat stelde de Commissie Genetische Modificatie (Cogem) vorige week in een advies aan het milieuministerie.

appel met schurft
Plant Research International (PRI) heeft uit sierappels een gen gehaald dat de appelboom beschermt tegen schurft. Omdat het een soorteigen gen betreft, spreekt Wageningen UR van cisgenese. Schurft is een hardnekkige schimmel die de bladeren en vruchten van appelbomen aantast. Tachtig procent van de bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt is gericht op bestrijding van schurft. PRI wil met het rassenbureau Innova Fruit een resistente appel op de markt brengen. Door de gebruikte veredelingstechniek is goedkeuring nodig van de overheid.
 
Bloei
De Cogem stelt dat de cisgene appel geen gevaar oplevert voor mens en milieu. Daarom mogen de cisgene appelboompjes ook in bloei staan. Bij een vorige veldproef met transgene appels moest PRI de bloei nog onderdrukken. PRI-onderzoeker Frans Krens, aanvrager van de vergunning, is ‘aangenaam verrast’ over het advies. ‘Doordat we nu direct in de vruchten kunnen zien of er schurft in appel zit, kunnen we een paar jaar winnen in de totale procedure voor een eventuele vergunning om ze op de markt te brengen.’
Als de minister het advies overneemt, verwacht Krens nog zo’n vier jaar nodig te hebben met tests voordat een aanvraag voor markttoelating voor deze resistente appel kan worden ingediend. Met genetische modificatie duurt de ontwikkeling van een resistent ras nu zo’n twaalf jaar. Met klassieke veredeling kost het al gauw vijftig jaar, zegt Krens.
 
Wedloop
Wageningen UR heeft al eerder een schurftresistente appel ontwikkeld: de Santana. Dat ras heeft echter geen groot marktaandeel. Het idee nu is om een populaire appel als bijvoorbeeld de Elstar resistent te maken.
Krens waakt voor teveel optimisme. ‘Het blijft een wedloop tussen appel en schimmel. Er is al schurft gevonden die de afweer van het resistentie-gen doorbreekt. Daarom hebben we eigenlijk een combinatie van twee a drie genen nodig die de appel resistent maken. Dat kan alleen met genetische modificatie, als we heel gericht genen gaan inbrengen. Met kruisingsproeven gaat dat niet lukken.’

Re:ageer