Wetenschap - 19 december 2012

Veelbelovende wetenschap

Afgelopen jaar kwamen Wageningse wetenschappers geregeld met veelbelovende wetenschap in Resource. Wel moest nog even de proef op de som worden genomen om het bewijs te leveren of de buitenwereld te overtuigen. Met het einde van de mensheid in zicht, maken we de balans op. Is het gelukt?

Tim Breur plantte een zendertje op een vos.
 Vos slimste ganzenbestrijder?
Kun je met vossen de groeiende ganzenpopulatie in Nederland in toom houden? Dat onderzocht student Bos- en Natuurbeheer Tim Breur afgelopen voorjaar door drie vossen - Joep, Loes en Tim - in natuurgebied Gelderse Poort van zendertjes te voorzien. Geeft het inzetten van de natuurlijke vijand van de ganzen betere resultaten dan het afschieten van de trekvogels, wilde opdrachtgever de Faunastichting weten. Wat zijn de resultaten?
Breur heeft het heel druk, hij staat op het punt te vertrekken naar Latijns-Amerika om daar zijn afstudeervak te doen. Hij verwijst naar stagebegeleider Berend Voslamber van SOVON Vogelonderzoek. En die kan de resultaten nog niet vrijgeven, omdat die eerst met de opdrachtgever van het onderzoek, het Faunafonds, moeten worden besproken. Eind januari komen de conclusies naar buiten - net te laat.
Kink in de kabel
Iris van den Bosch was in april op zoek naar de hersenregio's voor 'vies' en 'lekker' door proefpersonen in de nieuwe MRI-scanner van Wageningen UR en ziekenhuis Gelderse Vallei te leggen. Terwijl de proefpersonen grapefruitsap kregen toegediend mat ze hun hersenactiviteit. Ze had goede hoop op resultaten, omdat ze maar liefst veertig proefpersonen beschikbaar had voor haar onderzoek.
Helaas heeft ze de hersenregio negen maanden later nog niet gevonden. 'Er is tijdens de analyse van de data iets misgegaan, wat we erg laat ontdekten, waardoor de gehele analyse en interpretatie opnieuw moet worden gedaan', schrijft ze. 'Daarom ben ik nu nog bezig met de analyse en heb ik nog geen resultaten. Hopelijk heb ik over twee  maanden nieuws.'
Tomaat blijft in de schijnwerpers
Cultuurtomaten in de kas hebben nachtrust nodig, maar wilde tomaten kunnen wel 24 uur licht per dag verdragen. Aaron Velez Ramirez is op zoek naar het mechanisme van die 24/7 tomatenplanten. Want als je dat mechanisme in de cultuurtomaten kunt inbouwen, levert dat een forse toename van de productie op. Eind vorig jaar kreeg hij de beschikking over datasets met genetische informatie om dat mechanisme te vinden. Heeft hij die inmiddels?
'We komen dichterbij', zegt Velez. 'We hebben een aantal kandidaat-genen, maar we hebben nog bewijs nodig dat die inderdaad de lichttolerantie veroorzaken.' Hij schat in dat hij over een klein half jaar een interessant artikel hierover kan publiceren. Ondertussen loopt er ook een praktijkproef in Bleiswijk met tomatenplanten onder continu licht. Velez wil weten of de productie daardoor toeneemt. Ook die teeltproef is nog niet afgerond. Het blijft veelbelovend onderzoek.
Roer op zee gaat langzaam om
Vissers beperken zich het liefst tot het vangen van enkele commercieel interessante soorten. Dat is slecht voor het ecosysteem, zo stelde een internationale groep onderzoekers begin maart. De visserijbiologen, waaronder Adriaan Rijnsdorp, pleitten voor 'totaalvissen', waarbij alle vis wordt gebruikt en bijvangst niet meer bestaat. Daardoor wordt de pijn over meerdere vissoorten verdeeld, zo is de gedachte.
Heeft het pleidooi al wat opgeleverd? Het begint te komen, zegt Rijnsdorp. 'Recent zijn de belangrijkste auteurs van het artikel in Brussel geweest om hun visie Europees parlement te bespreken. Daar vond me het een elegant idee. De grote vraag was alleen hoe je het hoe moet vertalen naar de praktijk. Welke regels moet je hanteren?'
Het beheerssysteem voor de visserij is niet in staat om snel nieuwe wetenschappelijke inzichten te gebruiken, zegt Rijnsdorp. 'Sinds 2007 weten we dat selectief vissen leidt tot genetische veranderingen bij vissen, maar met die kennis is nog weinig gedaan.'
Rijnsdorp denkt dat het totaalvissen op zijn vroegst over tien jaar wordt ingevoerd. Het visserijbeleid wordt iedere tien jaar geëvalueerd. 'Zo ook in 2013, maar we waren eigenlijk te laat met ons pleidooi om dat evaluatieproces nog te beïnvloeden.' Dus wordt het 2023.
 

Re:ageer