Wetenschap - 1 januari 1970

Varkensluchtjes slecht voor hoogveen

Varkensluchtjes slecht voor hoogveen


Verwoede pogingen om het hoogveen in Nederland te redden zijn gedoemd te
mislukken wanneer het veen naast een varkens- of kippenfarm ligt. De lucht
is hier verrijkt met stikstof en daar kunnen de veenmosplantjes slecht
tegen. Dit is een van de inzichten van promovendus drs. Juul Limpens.

Limpens heeft een vijftal hoogveengebieden in Drenthe onderzocht en
ontdekte dat het veenmos – dat zo typisch is voor het Nederlandse hoogveen
– in zijn groei wordt belemmerd door de stikstofshock. Een hoge
stikstofdepositie werkt verstikkend op de hoogvenen.
Allerlei kruiden die genieten van het vele stikstof in de lucht
overwoekeren het veenmos. De biologe zag ook berken en andere bomen groeien
die niet thuishoren in hoogveen. ,,Op de lange termijn is er geen mos meer.
En zonder veenmos heb je geen hoogveen. Uiteindelijk houd je een
veenheidesysteem over.’’
Natuurbeheerders die de laatste restjes hoogveen in Nederland proberen te
redden doen dat onder andere door de waterhuishouding te verbeteren.
Verhoging van de waterstand kan helpen. Dit heeft echter de meeste kans van
slagen als de stikstofdepositie niet zo hoog is, stelt Limpens. ,,Je moet
niet vlak naast een varkens- of kippenfarm zitten. Uit de mest vervliegt
veel stikstof. Ook varieert de stikstofconcentratie in de lucht nogal in
Nederland. Die is hoog in Brabant, de Gelderse Vallei en de Randstad. In
het oosten en noorden van het land zit relatief weinig stikstof in de
lucht. Dit komt door de afwezigheid van zware industrie en intensieve
veehouderij. In deze gebieden is de kans groter dat het hoogveen er weer
bovenopkomt.’’
In Nederland komt nog maar een paar honderd hectare hoogveen voor. De
mooiste stukjes liggen in Drenthe. Herstel van deze ecosystemen is
belangrijk omdat het om een uniek type hoogveen gaat. Limpens: ,,Het zijn
lenshoogvenen. Ze hebben in het landschap een vorm zoals een contactlens.
Er komen van nature geen bomen in voor. Deze hoogvenen hebben prachtige
kleuren, van diep bordeauxrood tot geel. Ze zijn hartstikke zeldzaam. In
Noordwest-Duitsland kwamen ze ook voor, maar het meeste is hier afgegraven.
In Ierland vind je nog de meest uitgestrekte lenshoogvenen.’’ |
H.B.

Limpens promoveert op 4 april bij prof. Frank Berendse, hoogleraar
Natuurbeheer en plantenecologie.

Re:ageer