Wetenschap - 12 september 2012

Varkens kunnen wennen aan vezelrijk dieet

Kun je varkens hooi of kuilgras laten eten? In principe niet, want hooi is iets voor herkauwers. Net als wij verteren de varkens de vezels in het hooi niet goed in hun maag en darmen. Maar Maria Sappok, promovendus bij Diervoeding, nam vier jaar geleden de proef op de som met een aantal Duitse biologische varkens.

varken-la-mama-eet-hooi-bij-familie-bofkont-600.jpg
Varkens krijgen een dieet met veel granen, maar daarmee concurreert dit voer met de voedselvoorziening voor de mens. Nu er schaarste ontstaat en de voerprijzen stijgen, is er behoefte aan alternatieven, zoals kuil en knolgewassen. Die bevatten weinig zetmeel en veel vezels, wat goed is voor de darm en de weerstand. Maar als je die vezels in grote hoeveelheden door het varkensvoer mengt, dan krijg je varkens die minder snel groeien. En dat willen de varkenshouders niet.
Einde verhaal? Nee. Als je volwassen varkens een tijdje vezelrijk voer voorzet, dan zetten ze een deel van de vezels om in energie. De bacteriën in de dikke darm van de varkens zorgen voor deze fermentatie, die passen zich blijkbaar aan. Daarom wilde Sappok een beeld krijgen wat zich in de darmen van varkens afspeelt. Zo kwam ze in Wageningen terecht, waar de leerstoelgroep Diervoeding een in vitro systeem - een soort namaak-darm - heeft ontwikkeld.
Het hooi of kuilgras gaat in een flesje met een oplossing en daar voegde Sappok wat varkenspoep aan toe, want die bevatten de darmbacteriën die de vezels afbreken. Tijdens dit proces ontstaat gas. Door de snelheid van de gasvorming te meten, kon ze schatten hoe goed het varken het kuilgras verteerde. Ook moest ze taxeren hoe ze het kuilgras eerst in vitro kon voorverteren, om zo de ‘zure' vertering in de maag van de varkens na te bootsen. Ze heeft nu een deugdelijke opzet om het voer in de namaak-darm te testen.
Duidelijk is dat varkens moeite hebben met de vertering van kuilgras. Maar als je de varkens langdurig laat wennen aan ruwvoer, zoals in de biologische sector, dan blijken ze veel beter in staat om vezels af te breken. Maar om scherpe uitspraken te doen, is vier jaar meer onderzoek nodig. Dan moet blijken of veevoerfabrikanten goedkope vezels door het varkensvoer kunnen mengen, zonder dat dit ten koste gaat van de groei van de varkens.
Maria Sappok promoveerde op 11 september bij Martin Verstegen, hoogleraar Diervoeding.

Re:ageer