Wetenschap - 10 mei 2001

Vaccinatie tegen insectenvraat in de maak

Vaccinatie tegen insectenvraat in de maak

Insecten- en plantenziektekundigen leren van elkaar

Fythopathologen en entomologen hebben elkaar gevonden. Jarenlang was het gebruik dat plantenziektekundigen en insectenkenners ieder voor zich bestudeerden hoe planten reageerden op hun belagers. Na het congres van de Internationale Organisatie voor Biologische Bestrijding, eind april in Wageningen, willen de deelnemers alleen nog maar samen congresseren.

Tot voor kort was de gedachte dat planten op insectenvraat volkomen anders reageren dan op een ziekteverwekker. De laatste tijd wordt echter duidelijk dat er geen strikte scheiding is. Een stekend-zuigend insect als een witte vlieg of een bladluis beweegt zijn stilet om de plantencellen heen waar het dier niets uit kan halen. Pas als hij is aangekomen bij het vaatweefsel dieper in de plant, gaat het stilet door de celwand heen. De verdedigingsreactie die de plant op deze insecten vertoont, lijkt veel op de reactie van de plant op pathogenen. Ook pathogenen kunnen in de intercellulaire ruimte voorkomen voordat ze cellen binnendringen. Geoefende onderzoekers zien geen verschil in reactie van de plant.

Voor prof. dr. Marcel Dicke, entomoloog en een van de organisatoren van het congres, is de combinatie van de vakgebieden niet nieuw. Maar ook voor hem vormde de 'vreemde' kennis van fythopathologen een impuls om versneld aan zijn nieuwe onderzoek te gaan werken. De ziektekundigen werken al langer met een soort vaccinatie van planten. Een plant kan resistent worden tegen een ziekte als hij die ziekte eenmaal gehad heeft. De hormonen die de plant hierbij produceert, zijn ook apart te injecteren waardoor je de plant als het ware preventief vaccineert. Dicke heeft onlangs een doctoraalstudent aan het werk gezet om de vaccinatie ook bij insectenvraat te kunnen bewerkstelligen. Allereerst is het nodig te bepalen hoeveel en welke hormonen de Arabidopsisplanten produceren bij vraat door rupsen en spintmijten. Met het congres vers in het geheugen ziet Dicke uitdagingen voor veel meer studenten. | L.N.

Re:ageer