Wetenschap - 10 oktober 2002

Vaccin tegen hersenvliesontsteking bij biggen

Vaccin tegen hersenvliesontsteking bij biggen

Een vaccin tegen de bacterie die hersenvliesontsteking en gewrichtsontsteking bij biggen veroorzaakt is in zicht. Drs Astrid de Greeff vond in haar promotieonderzoek twee eigenchappen van de bacterie Streptococcus suis die ervoor zorgen dat de big ziek wordt.

De bacterie komt op vrijwel alle varkensbedrijven voor. Volwassen zeugen dragen de bacterie bij zich, maar worden er niet ziek van. Zij dragen de bacterie wel over op de jonge biggen. De eerste symptomen zijn koorts, loomheid en gebrek aan eetlust. Vervolgens ontstaan ernstiger problemen als hersenvliesontsteking, gewrichtsontstekingen en ontstekingen van het hart. Ook mensen die beroepsmatig veel in contact komen met varkens of varkensproducten kunnen besmet worden door de bacterie. Bestrijding van de bacterie kost de varkenshouderij jaarlijks twaalf miljoen euro.

Bestrijding van de bacterie is moeilijk omdat zij in 35 verschillende serotypes voorkomt waartegen vaccins nodig zijn. Om deze vaccins te kunnen ontwikkelen is meer inzicht nodig in de kenmerken van de bacterie die ervoor zorgen dat hij in staat is de ziekte te veroorzaken: de virulentiefactoren.

De Greeff vond in haar promotieonderzoek bij ID-Lelystad twee nieuwe virulentiefactoren, beide eiwitten. Een van de twee eiwitten kan gebruikt worden om ziekteverwekkende stammen te onderscheiden van minder ziekteverwekkende stammen. Hiermee is de diagnostiek te verbeteren. Het andere eiwit lijkt geschikt voor de ontwikkeling van een vaccin. Dit eiwit is betrokken bij het ziekteproces en kan een immuunreactie oproepen bij de big. Nader onderzocht moet worden of dit eiwit daadwerkelijk bescherming biedt tegen de bacterie. "Dit onderzoek vormt het begin van de bestrijding van S. suis. Er zijn meer eiwitten nodig om een goed vaccin te ontwikkelen. Nu de genoomsequentie van S. suis bekend is, kan deze gebruikt worden voor de verdere ontwikkeling van een vaccin." | L.N.

Drs Astrid de Greeff promoveert op 10 oktober bij prof. J. Dankert, hoogleraar medische microbiologie, UvA.

Re:ageer