Wetenschap - 14 mei 2009

VISTEELT STEUNT DE ZEEUWSE POLDERNATUUR

Een overzicht van de polder.
Visteelt in zout water hoeft volgens MSc-studenten Sophia Molpheta en Karim van Wonderen niet te leiden tot de bekende grote installaties die het landschap aantasten. Ze bedachten methodes voor de teelt in Zeeland waarin ook natuur en recreatie een plaats hebben.
Molpheta en Van Wonderen gebruikten het proefbedrijf de Zeeuwse Tong als basis voor hun plannen. ‘Dat bedrijf wil duurzaam produceren, en een kringloop met tong, zeekraal, mosselen, algen en wormen maken’, vertelt Van Wonderen. ‘Maar het draagt niet bij aan de regionale ecologie en de behoeftes van toeristen en lokale bevolking.’ Molpheta voegt toe: ‘De visvijvers zien er nu nog heel industrieel uit, met rechte lijnen en installaties. Als het op grotere schaal wordt toegepast moet het beter in het landschap geïntegreerd worden. We hebben ontdekt dat het rurale landschap en het toerisme erg belangrijk zijn voor Zeeland. Bovendien is er een sterke culturele achtergrond van het gevecht tegen het water. Daardoor is het samenwerken met de zee voor de Zeeuwen bijna ondenkbaar.’ Inmiddels staan de kustgebieden wereldwijd onder druk van een stijgende zeespiegel en wordt in Zeeland de akkerbouw bedreigd door verzilting en zoetwatertekorten. ‘Gelukkig zijn er al heel lang zoute gebieden in Zeeland, en die gebruiken we om de Zeeuwse identiteit aan te spreken’, vervolgt Molpheta.
De twee maakten een toekomstscenario voor een areaal van tienduizend hectare zoute polder, dat nu nog akkerland is. Daarin staan historische landschapselementen centraal en houden ze rekening met de sterke band die Zeeuwen hebben met hun land. ‘In Zeeland is veel akkerbouw, maar daarvan zijn de natuurwaarden heel laag’, aldus Molpheta. ‘Vogels kunnen bijvoorbeeld niet op de akkers rusten. Door de visvijvers van het productiebedrijf te omgeven met groen kun je de lokale natuur ondersteunen.’
Van Wonderen: ‘Dit scenario past in het provinciale plan om de aquacultuur in dit gebied uit te breiden. Boeren werken in het nieuwe model samen en delen faciliteiten en risico’s. Het is een scenarioschets voor 2030 en is zeker niet alleen bedoeld voor Zeeland, maar het kan een voorbeeld zijn voor dit soort gebieden wereldwijd. Zoutwaterteelten zijn een oplossing voor kustgebieden in de toekomst.’ / Nicolette Meerstadt

Op 13 mei verdedigden Molpheta en Van Wonderen hun thesis ‘Designing saline landscapes for the future in Zeeland’. Hun begeleiders zijn dr. Maurice Paulissen van Alterra en ir. Paul Roncken van de leerstoelgroep Landschapsarchitectuur.

Re:ageer