Organisatie - 4 december 2008

VERDELING ONDERWIJSBONUSSEN IS LOTERIJ

Vorige week verdeelde de raad van bestuur de onderwijsbonussen 2009. Op basis van evaluaties door studenten krijgen de 25 beste docenten en de 25 hoogstgewaardeerde vakken een premie uitgekeerd uit een pot van in totaal een miljoen euro. Gebeurt dat op een eerlijke manier?

opinie_0_662.jpg
opinie_0_662.jpg

Foto: Guido de Groot

Dr. Bas Engel, statisticus bij Biometris, vorig jaar op twee, dit jaar verdwenen uit de top-25 van beste docenten
‘Het heeft inderdaad iets weg van een loterij. Ik heb dit jaar echt geen andere aanpak gevolgd dan vorig jaar, maar kom nu niet in het klassement voor. Niet dat ik daar mee zit, want ik probeer altijd mijn best te doen, niet speciaal omdat er een bonus wordt uitgedeeld. Je plaats op de lijst heeft veel te maken met de aard van de groep studenten. De verschillen zijn vaak onthutsend groot. De ene keer heb je een groep waarmee het klikt of zitten er veel Aziaten in, die vaak minder geneigd de docent af te vallen. De andere keer sta je voor een lawaaiige club waarmee je maar moeilijk contact krijgt. Een eerlijker systeem? Ach ik weet niet of dat nodig is. De bonussen vestigen de aandacht op het onderwijs, genereren publiciteit. Dat vind ik het belangrijkste.’

Prof. Edith Lammerts van Bueren, bijzonder hoogleraar Biologische plantenveredeling, op één in de lijst van beste docenten.
‘Vorig jaar stond ik veel lager op de bonuslijst, maar toen gaf ik de cursus ook voor de eerste keer. Aan de hand van de evaluatie heb ik verbeteringen aangebracht en kennelijk zijn die goed uitgepakt. Eerlijk gezegd, durf ik niet te beoordelen of dit een eerlijke manier is om de bonussen te verdelen. Als bijzonder hoogleraar sta je wat verder weg van de ratio achter het systeem. Voor een goede klassering moet je uiteraard je zaakjes goede op orde hebben, maar daarnaast verkeer ik in de gelukkige omstandigheid dat ik een vrijekeuzevak verzorg, daar krijg je over het algemeen ook gemotiveerdere studenten voor. En je moet een beetje geluk hebben: dit jaar had ik een leuke groep studenten met een stel gangmakers dat goede vragen stelde. Daardoor doe je er zelf ook nog een schepje bovenop.’

Dr. Mieke Kleijn, secretaris van de Gezamenlijke Vergadering van de ondernemingsraden en de studentenraad
‘Het afgelopen jaar was de Gezamenlijke Vergadering sceptisch of studenten wel goed onderwijs konden beoordelen. Die kritiek lijkt wat verstomd. Wel denken we nog altijd dat het digitale evaluatiesysteem door de geringe respons vooral klagers trekt. Bij de vroegere Muggenenquêtes, die meteen na het examen werden afgenomen, was de respons in ieder geval veel hoger. Aan dat laatste wordt hard gewerkt, dus daarom zijn we daar dit jaar niet weer over begonnen. We blijven wel bij onze kritiek dat het om relatief veel geld gaat: een miljoen op een onderwijsbudget van 30 miljoen euro, zonder eisen vooraf hoe de bonus moet worden gebruikt. Het is, denken wij, effectiever ook docenten te belonen die zich sterk verbeteren, anders blijf je jaar in jaar uit dezelfde mensen een bonus geven. De rijken worden bij wijze van spreken rijker, de armen armer.’

Prof. Pim Brascamp, directeur Onderwijsinstituut
‘Af en toe is het goed om schouderklopjes uit te delen en dit is het eerlijkste systeem dat we hebben kunnen bedenken. Ik heb er geen spijt van dat we daarvoor de evaluaties door studenten als basis gebruiken, want zij weten toch het best of een docent effectief onderwijs geeft. Van hen komt ook het idee om in de toekomst een deel van het geld te gebruiken voor een soort tipparade met docenten die zich sterk verbeterd hebben.
Wel mag de respons bij de evaluatie, die nu rond de 35 procent ligt, wat omhoog. Voor het gemiddelde resultaat maakt dat niet zo gek veel uit, zo blijkt uit onderzoek, maar wel heeft de respons invloed op de spreiding. Bij de verwerking houden we daar dan ook rekening mee. Daarnaast wordt gecorrigeerd voor het type vak. Zo levert bijvoorbeeld een introducerende cursus een andere waardering op dan een vrijekeuzevak. De onderwijsbonussen zijn dan ook beslist geen loterij. Inderdaad valt het wel op dat er een aantal docenten flink is gezakt. Die ga ik bellen om idee te krijgen hoe dat kan gebeuren.’

Prof. Dane Bicanic, hoogleraar biofysica, door een studentenjury benoemd tot ‘leermeester van het jaar 2008’, niet in de top-25
‘Als bij verschillende contests andere criteria gelden, is een vergelijking erg moeilijk. Bovendien kun je dan een totaal andere uitkomst krijgen. Er lopen bij de Wageningen UR nu eenmaal heel veel docenten rond die met maximale inzet, liefde voor het vak en enthousiasme bezig zijn met kennisoverdracht. De verschillen tussen docenten zijn vaak marginaal, voorzover die er überhaupt zijn.’

Dr. Gosse Schraa, universitair docent microbiologie, vorig jaar én dit jaar op acht in de lijst van beste docenten
‘Een bonus biedt een stimulans om goed werk af te leveren. Maar in de systematiek heb ik me eerlijk gezegd niet zo verdiept, daarvoor heb ik het veel te druk met onderwijs geven. Wel denk ik dat het uitmaakt dat ik ook met studenten in contact kom tijdens practica. Dat zal het resultaat vermoedelijk positief beïnvloeden. Eerlijk gezegd verwacht ik dat docenten die goed onderwijs geven elk jaar in de lijst zullen terugkeren, ongeacht de precieze klassering. Twee keer op acht is een toevalstreffer.’

Re:ageer