Organisatie - 29 november 2017

Universiteit bezint zich op toekomst

tekst:
Albert Sikkema

Legt Wageningen University de komende jaren de nadruk op maatschappelijke impact of wetenschappelijke excellentie? Blijven we onbeperkt groeien of gaan we studenten selecteren? Dit soort vragen stelt een werkgroep aan de orde voor het nieuwe strategisch plan van WUR.

Volle practicumzaal, ©Guy Ackermans

De werkgroep, aangevoerd door directeur Jack van der Vorst van de Social Sciences Group en onderwijsdirecteur Arnold Bregt, belegt deze maand bijeenkomsten op de campus. Het gaat heel goed met Wageningen University, stelt Van der Vorst, kijkend naar de grote belangstelling van studenten en hoge waarderingscijfers, maar verdere studentengroei dwingt de universiteit tot keuzes. De werkgroep heeft drie toekomstscenario’s opgesteld om de discussie op gang te brengen.

Impact
In het eerste scenario kiest de universiteit voor maatschappelijke impact. Ze biedt brede bachelors en interdisciplinaire masters aan voor zo’n twintigduizend studenten, gaat complexe maatschappelijke problemen oplossen met interdisciplinaire onderzoeksteams en werkt met bedrijven en ngo’s aan het behalen van de sustainable development goals. Vanwege die focus op oplossingen fuseren de universiteit en Wageningen Research.

Excellentie
In het tweede scenario wordt Wageningen een excellente onderzoekuniversiteit. Ze stopt met bacheloronderwijs, selecteert de vijfduizend beste masterstudenten en streeft naar vernieuwende fundamentele kennis en een toppositie in internationale rankings. Deze exclusieve universiteit á la Harvard krijgt geld van de overheid en rijke alumni en onderscheidt zich nadrukkelijk van de toepassingsgerichte Wageningse instituten.

Domein
In het derde scenario beperkt Wageningen, in afstemming met de andere Nederlandse universiteiten, haar domein tot landbouw en voedsel. Door die inhoudelijke beperking kan de universiteit zowel zorgen voor maatschappelijke impact als wetenschappelijke excellentie. Ze heeft een unieke positie met zo’n vijftienduizend bachelor- en masterstudenten en fuseert met Wageningen Research.

Het is niet de bedoeling om te kiezen uit deze scenario’s, vertelt Van der Vorst. Ze zijn een basis voor discussie, om na te gaan welke elementen we wel of niet willen.

Bachelors
Onderwijsdirecteur Arnold Bregt heeft inmiddels enkele discussiebijeenkomsten met hoogleraren en studenten bijgewoond. Hij merkt dat de studenten de Wageningse bachelors niet willen afschaffen, zoals in het tweede scenario gebeurt. ‘Bovendien vinden ze een teruggang naar vijfduizend studenten te extreem, omdat de universiteit dan te weinig capaciteit heeft om complexe problemen op te lossen.’ Meerdere hoogleraren zijn wel gecharmeerd van de focus op excellentie zonder bacheloronderwijs, zegt Van der Vorst. ‘Hier lopen de meningen sterk uiteen.’

Fulltime docenten
Ook ontstaat discussie over de vraag of de universiteit fulltime docenten mag aanstellen of moet vasthouden aan docenten die zowel onderwijs als onderzoek doen. Bregt: ‘Ook hier lopen de meningen sterk uiteen. De studenten kwamen met een genuanceerd voorstel: in de bachelors kun je wel fulltime docenten hebben, in de masters niet, want daar moet je van recent onderzoek leren.’

Diversiteit
Er kwam ook een nieuw punt naar voren dat niet in de scenario’s zat, zegt Bregt. ‘Er was een pleidooi voor diversiteit, om de universiteit robuust te maken. Dus meer buitenlandse en vrouwelijke onderzoekers, maar ook meer diversiteit qua achtergrond, om goed voeling te houden met alle segmenten van de samenleving. Wageningen moet geen eenheidsworst worden.’

Op 5 december gaan de opleidingsdirecteuren samen de toekomstscenario’s bespreken, op 6 december de Wageningse onderzoekscholen.