Wetenschap - 24 juni 2015

Uitspraak klimaatzaak is ‘opsteker’

tekst:
Rob Ramaker

De rechter oordeelde vandaag dat de Staat meer moet doen de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Gert Spaargaren, hoogleraar Milieubeleid, reageert enthousiast op de uitspraak.

Foto: Tori Rector

De Staat moet meer doen om de uitstoot van broeikasgassen terug te brengen, dat oordeelde de rechtbank vanmiddag in Den Haag. In 2020 moet de uitstoot tenminste 25 procent lager liggen dan in 1990. Het proces werd aangespannen door actiegroep Urgenda omdat deze doelstelling niet lijkt te worden gehaald. Een ‘hartstikke goede’ uitspraak, zegt Gert Spaargaren, hoogleraar Milieubeleid. ‘Dit is echt een opsteker.’

Waarom moeten we blij zijn met deze uitspraak?

‘Toen het Verenigd Koninkrijk een klimaatwet invoerde vroegen mensen zich ook af wat het nut zou zijn. Een wet is immers zo sterk als de naleving er van. In de praktijk zie je een aanjagend effect. Deze uitspraak moeten we in hetzelfde licht zien. Hierna is het niet weer business as usual. Staten die achterlopen op gemaakte beloften zijn geattendeerd. Hun soevereiniteit is, ja..., toch wel ingeperkt.’

 Maar gaat dat op de dagelijkse praktijk ook daadwerkelijk impact hebben?

‘Deze uitspraak kan de transitie – van fossiele naar duurzame energie – versnellen. Over deze transitie zijn afspraken gemaakt, er is breed draagvlak in de samenleving en politieke wil, alleen gaat het proces te langzaam. Afspraken op papier zetten, is makkelijker dan ze in de praktijk brengen. Dan worden er altijd uitzonderingen en omwegen gevonden. Nu moeten beleidsmakers een sterkere regie gaan voeren en lokale weerstand weg te nemen van maatschappelijk actoren die de transitie willen traineren, zoals energiereuzen.’

De rechter stelt nadrukkelijk niet op de stoel van de wetgever te willen gaan zitten. Criticasters, zoals Simon Rozendaal van Elsevier, bestrijden dit en zien een nadrukkelijke inmenging van de rechter in beleid en wetenschap. Bent u niet bang dat deze uitspraak juist nieuwe weerstand gaat creëren?

‘Dat denk ik niet. Misschien heeft een kleine groep klimaatsceptici hier moeite mee, maar het draagvlak voor klimaatmaatregelen in Europa en zeker in Nederland is hoog. Dit vibreert in de samenleving, men wil haast met deze transitie. Ik denk dat zelfs bedrijven blij zijn met de duidelijkheid: Dit is de weg die we inslaan.’


Re:ageer