Wetenschap - 15 maart 2001

Uitbreiding EU doet grote aanslag op landbouwkas

Uitbreiding EU doet grote aanslag op landbouwkas

In 2004 kunnen in principe twaalf nieuwe lidstaten tot de Europese Unie toetreden en het gemeenschappelijk landbouwbeleid overnemen. Het landbouweconomisch instituut LEI berekende voor het ministerie van Financi?n en dat van LNV de kosten voor verschillende beleidsscenario's. Deze ministeries zullen politieke aanbevelingen doen voor de Nederlandse opstelling in de onderhandeling over de uitbreiding van de EU.

De EU wil de nieuwe lidstaten geen directe toeslagen op landbouwproductie gaan geven, zoals EU-boeren nu krijgen voor onder meer rundvlees en graan. Want dat zou de EU een slordige cent gaan kosten. Bovendien liggen toeslagen en exportsubsidies, die de prijzen voor boeren kunstmatig hoog houden, gevoelig bij de Wereldhandelsorganisatie. De Oost-Europese landen zelf claimen die directe toeslagen wel. Het eerste scenario dat het LEI doorrekende, gaat ervan uit dat ze die inderdaad voor honderd procent krijgen. Dat zou de Unie al in 2004 bijna 6,8 miljard euro meer kosten dan de bijna 43 miljard euro landbouwuitgaven die regeringsleiders al uittrokken voor de hele EU in 2004. In 2015 loopt dit op naar 7,5 miljard euro extra. Dr. Huib Silvis, onderzoeksleider bij het LEI, zegt dat dit niet betekent dat de EU al in 2004 in de problemen komt. De berekeningen gaan ervan uit dat alle twaalf landen al in 2004 toetreden, wat onwaarschijnlijk is.

Een ander scenario houdt rekening met een beperking van de landbouwuitgaven van de EU. Dat kan worden afgedwongen door de Wereldhandelsorganisatie, maar ook doordat de bodem van de EU-kas in zicht komt. Met een radicaal minderen van directe toeslagen met tien procent per jaar - politiek lastig te verkopen - zou de EU in 2015 door toetreding van de nieuwe lidstaten nog steeds 3,3 miljard euro extra moeten uitgeven. | J.T.

Re:ageer