Wetenschap - 7 maart 2002

Tropische kas niet meer wat hij geweest is

Tropische kas niet meer wat hij geweest is

Op de Dreijen aan de Arboretumlaan staat een 25 meter hoge tropische kas van proefcentrum Unifarm. Eens was de kas de trots van Wageningen. Nu is dat over. Er staan nog honderden plantensoorten, maar ze zijn in de vergetelheid geraakt.

De kas is jarenlang niet goed onderhouden en ook de wetenschappelijke registratie van de planten is niet bijgehouden, stelt proeftechnisch medewerker Casper Pillen van Unifarm. Toen hij twee jaar geleden begon in de kas, zag het er niet best uit: de lianen waren sterk uit de klauwen gegroeid. Ze verduisterden de kas en vermoedelijk hebben diverse planten hierdoor het loodje gelegd. Inmiddels heeft Pillen alles gesnoeid en maakt de kas weer een redelijke indruk, maar er zijn nog steeds problemen. Die liggen vooral in de wetenschappelijke hoek.

Jarenlang zijn de planten doorgegroeid en zijn er vanzelf nieuwe planten opgekomen. Niemand heeft dit echter geregistreerd. In de kas, waar het zo'n 27 graden Celsius is en tropisch vochtig, laat Pillen het Afrikaanse oerwoud zien. Je vindt er honderden soorten planten, waaronder bamboe, cactussen en een bananenboom. Pillen wijst op een boom waar gele besjes aan zitten. De naam heeft hij niet paraat, er staat geen bordje bij.

De opbouwers van de oorspronkelijke collectie zijn met pensioen of overleden. Pillen: "Tot nu toe is hier nooit iemand gekomen om te bekijken welke planten er precies staan of om de zaak te ordenen in een database."

Tot begin jaren negentig hield de leerstoelgroep Biosystematiek de veranderingen in de kas goed bij. Onderzoekers brachten planten en zaden uit Afrika mee en kweekten ze op. Vier man onderhielden de planten. Nu staat Pillen er alleen voor. Vanaf het moment dat de leerstoelgroep zonder hoogleraar kwam te zitten, ging het bergafwaarts met de kas. Ook is de leerstoelgroep Biosystematiek kleiner geworden en werd de leerstoelgroep Tropische Plantenteelt opgeheven, waardoor er minder expertise voorhanden is. Pas sinds januari dit jaar heeft de leerstoelgroep Biosystematiek een nieuwe hoogleraar, prof. Marc Sosef. Hij vindt dat de centrale afdeling van Wageningen Universiteit meer geld beschikbaar moet stellen voor de kas. "De kas heeft een goede pr-functie. Het aantal rondleidingen zouden we kunnen uitbreiden. En we hebben meer mankracht nodig om de database bij te houden."

Er is ook steeds minder interesse voor de kas omdat Wageningse plantenspecialisten zich nu vooral bezighouden met moleculair onderzoek in plaats van onderzoek naar de herkomst en fysiologie van planten. Ouderejaars biologiestudenten komen er niet vaak meer. Een aantal jaren geleden kwamen ze nog voor het vak plantenfysiologie een kijkje nemen, maar dat is afgelopen. Alleen eerstejaarsstudenten krijgen nog een rondleiding.

"Er kwamen hier vroeger weinig mensen binnen; af en toe een hoogleraar met zijn studenten, en dan ging de deur weer dicht. Maar nu is de tijd rijp om de deuren te openen." De afgelopen tijd hebben meerdere middelbare scholen interesse getoond om een kijkje te nemen in de kas. Pillen ziet mogelijkheden voor het vak biologie op de middelbare scholen. Enkele middelbare scholen hebben interesse getoond om een kijkje te nemen in de kas. "Deze unieke collectie is heel geschikt voor leeropdrachten voor het vak biologie. Kijk bijvoorbeeld naar deze liaansoort. Pygmee?n doen het giftige sap in hun pijlen." Volgens Pillen is de kas nog altijd te verkiezen boven Burger's Bush in Arnhem. "Dat is een plantenbak die voor het oog mooi is. Hier zie je hoe het oerwoud er in het echt uitziet: een beetje een chaos." | H.B.

De tropische kas is volgens Casper Pillen een oerwoud geworden. | Foto G.A.

Re:ageer