Wetenschap - 10 november 2010

Tong groeit sneller door selectie

Wageningse promovendus kan de Noordzeetong aanmerkelijk sneller laten groeien

Tong


Solea BV is het enige bedrijf in de wereld dat Noordzeetong teelt. Het is opgericht rond een kweekfaciliteit die Wageningen Imares acht jaar geleden in IJmuiden opstartte, nadat bleek dat vrijwel alle tong was opgevist uit de Noordzee. Eenvoudig is dat niet - Solea ging onlangs failliet. Maar promovendus Robbert Blonk, die de afgelopen jaren selectieproeven uitvoerde bij Solea, ziet goede redenen voor een doorstart van het bedrijf: 'Ik zou ook in Solea investeren.'
De teelt van tong is lastig. Kunstmatige inseminatie lukt niet, de tong moet zich natuurlijk voortplanten in groepen, met ouderdieren die in zee worden gevangen. Dan duurt het gemiddeld twee jaar voordat de tong het gewenste gewicht van tweehonderd gram heeft bereikt. Dat duurt veel te lang en is daarmee veel te duur.
DNA-analyse
Blonk wil die groei versnellen door de snelst groeiende tong te selecteren, maar ook daar stuitte hij op hindernissen. Een DNA-analyse wees uit dat meer dan de helft van de nakomelingen werden geproduceerd door slechts zes ouders. Inteelt ligt dus op de loer. Via DNA merkers selecteerde Blonk ouderdieren die genetisch verschillend waren. Ook selecteerde hij de snelst groeiende ouderdieren. Dat leidde tot tong met gemiddeld twintig procent meer lichaamsgewicht na twee jaar. Anders gezegd: door zijn selectiemethode is de tong na anderhalf jaar op zijn eindgewicht, in plaats van na twee jaar.
Blonk ging ook na hoe erfelijk de groeisnelheid van de tong is. Daaruit bleek dat 25 procent van de groeisnelheid genetisch is vastgelegd. Daarnaast heeft de voeding een grote invloed op de groei, net als de houderij-omstandigheden.
Zijn fokprogramma zal niet op korte termijn resultaten afwerpen. 'We hebben de ouders twee jaar geleden geselecteerd met deze methode. Tong is pas na vier jaar geslachtsrijp. De eerste resultaten van het fokprogramma komen dus over twee jaar.' Blonk's onderzoek werd gefinancierd door NWO. Hij promoveert op 5 november en gaat daarna aan de slag bij Wageningen Imares.

Re:ageer