Student - 1 november 2017

Toneel over studeren in oorlogstijd

tekst:
Roelof Kleis

Midden in de Tweede Wereldoorlog moesten studenten een loyaliteitsverklaring tekenen ten gunste van de Duitse bezetter. Wat zou jij doen: tekenen of niet?

© Saris en den Engelsman

Dat is de vraag die centraal staat in een grote toneelproductie waaraan studenten en medewerkers van WUR kunnen meedoen. De voorstelling wordt volgend jaar mei, in het kader van het eeuwfeest van de universiteit, gespeeld in theater De Junushoff. Het bijzondere aan het stuk, dat treffend Getekend heet, is dat de cast en het productieteam voor een groot deel uit Wageningse studenten en medewerkers bestaat. Gisteravond vond de aftrap van de productie plaats in Impulse.

Werkkampen
De loyaliteitsverklaring die de Duitsers  voorjaar 1943 oplegden, was niet vrijblijvend. Tekenen betekende dat je kon blijven studeren. Tekende je niet, dan moest je naar de werkkampen in Duitsland. De morele dilemma’s die die keuze met zich meebracht, vormen het centrale thema van de voorstelling. Een keuze die moeilijker is dan op het eerste gezicht lijkt. De oorlog was nog in volle gang en Duitsland leek aan de winnende hand.

Getekend_TU-Delft_fotoSaris&denEngelsman.jpg

Het stuk wordt geschreven door Reinier Noordzij en geregisseerd door Albert van Andel. Beiden gaan hiermee op herhaling. Getekend werd twee jaar terug voor de TU Delft gemaakt en was daar een groot succes. De plot is gebaseerd op het boek Loyaliteit in verdrukking van Onno Sinke, dat over de TU Delft in de oorlog gaat. Noordzij en Van Andel zijn op dit moment druk bezig het script aan Wageningen aan te passen.

Couleur locale
‘In Wageningen bijvoorbeeld hebben studenten tijdens de oorlog meegeholpen het bevolkingsregister uit het gemeentehuis te stelen’, vertelt Van Andel. ‘Dat komt er zeker in.’ ‘Hier studeerden relatief veel mensen uit Nederlands-Indië’, vult Noordzij aan. ‘Die Wageningse couleur locale krijgt een plekje. Maar de hoofdlijn blijft hetzelfde: de vraag wat het juiste is om te doen.’

De casting is in januari en iedereen is welkom
Albert van Andel

Getekend wordt een productie van en voor studenten. Er is een vaste crew van vier professionele acteurs, maar de rest van de rollen worden door studenten en medewerkers ingevuld. Van Andel schat tien tot vijftien acteurs nodig te hebben voor rollen met tekst en tien tot twintig figuranten. Naast mensen die back-stage hun taak hebben. ‘De casting is in januari en iedereen is welkom.’

Logistiek
Van Andel omschrijft het stuk als toneel met muzikale ondersteuning - ‘zeg maar een soort soundtrack’. Daarvoor is de regisseur in gesprek met de WUR-bigband Sound of Science.’ Studenten gaan daarnaast taken uitvoeren op het gebied van marketing, logistiek en publiciteit. Initiatiefnemer Studium Generale zet een programma op rond de voorstellingen met onder meer een lezing over ethische keuzes en drama.

De loyaliteitsverklaring had destijds overigens niet het door de bezetter gewenste effect. Maar een klein deel van de studenten tekende. In Wageningen zetten 154 van de 850 studenten hun handtekening. Van de overige studenten gaven er 150 gehoor aan de oproep om tewerkgesteld te worden. De rest verdween uit Wageningen en/of dook onder.


Re:ageer