Wetenschap - 6 december 2001

Tomatenvirus steelt brievenhoofd

Tomatenvirus steelt brievenhoofd

Een biologisch virus gedraagt zich in een cel niet wezenlijk anders dan een virus in een computer. Het laat de cel dingen doen die de arme stakker anders nooit zou doen. Ir Danny Duijsings achterhaalde hoe het tomatenstippenvirus dat voor elkaar kreeg. Het virus onderschept de brieven die de celkern stuurt aan de cel, knipt het brievenhoofd daarvan af en plakt daar vervolgens zijn eigen bericht aan vast.

"Een virus is een ultieme parasiet", zegt de promovendus. "Hij kan zelf niets. Daar heeft hij levende cellen voor nodig. Die kunnen hem vermenigvuldigen, en de eiwitten voor hem maken waarmee hij zich inkapselt. Of de stoffen maken waarmee hij zich naar andere cellen transporteert."

Cellen bevatten kleine fabriekjes, die de cel voorzien van complexe moleculen. De bouwtekeningen waarmee die fabriekjes werken zijn RNA-moleculen. Het tomatenstippenvirus heeft ook RNA-moleculen, maar de fabriekjes doen daar niets mee. Daarom, ontdekte Duijsings, onderschept het virus authentieke RNA's van de cel, en scheurt daar een stukje vanaf. Die plakt het virus dan aan zijn eigen RNA. Met die nieuwe instructies kunnen de fabriekjes ineens wel uit de voeten.

"We vermoedden al dat een grote groep van virussen zo te werk ging", zegt Duijsings. "Maar het was nog nooit bewezen." Tot die groep virussen behoort ook het griepvirus.

Duijsings onderzoek is betaald door de NWO. | W.K.

Danny Duijsings promoveert op 21 december bij prof. Rob Goldbach, hoogleraar in de virologie.

Re:ageer