Wetenschap - 29 maart 2001

Toekomstige kas van folie en luchtmatrassen

Toekomstige kas van folie en luchtmatrassen

Over veertig jaar is de glazen tuinbouwkas vervangen door een constructie van kabels bedekt met een folie of lichtdoorlatende luchtmatrassen. Dat verwachten ing. Dries Waaijenberg en dr. Silke Hoffmann, onderzoekers van het Imag. Zij analyseren welke constructies en materialen de meeste kansen bieden in de tuinbouw kas van de toekomst.

Onderzoekers willen het energieverbruik van kassen in het jaar 2040 met een factor twintig verminderen. Dat vraagt om totaal nieuwe kasontwerpen. Met de glazen kas is niet zo veel te bereiken op dit gebied, omdat dubbel glas te veel licht wegneemt. Waaijenberg en Hoffmann kijken daarom naar de mogelijkheden van folies.

De civiele bouwwereld heeft al aardig wat ervaring met bouwwerken met folie in bijvoorbeeld zwembaden en dierentuinen. Twee typen constructies bieden mogelijkheden voor kassen: tentachtige vormen van gespannen kunststofmembranen aan kabels en pneumatische constructies met luchtmatrassen. Bij de pneumatische constructies kan het hele gebouw zijn 'opgeblazen' door overdruk, waardoor een ruimte in de vorm van een halve ballon ontstaat. Een andere mogelijkheid is dat buizen van folie of dubbellaagse vlakken worden opgeblazen. Deze geven stevigheid aan de rest van het bouwwerk, dat kan bestaan uit folie. Voordeel van deze geavanceerde constructies is dat ze licht en sterk zijn en weinig licht onderscheppen.

Het belangrijkste knelpunt in de ontwikkeling van dergelijke tuinbouwkassen is dat er nog geen geschikte membranen of folies bestaan. De materialen moeten aan verschillende eisen voldoen: ze moeten goed isoleren om de kas 's winters warm te houden, warmtestraling tegenhouden om de temperatuur 's zomers niet te hoog te laten oplopen ?n het licht goed doorlaten. Materiaal dat al deze eigenschappen combineert, wil Imag samen met de industrie ontwikkelen. | M.H.

Het roofdierenverblijf van de dierentuin in M?nchen dient als voorbeeld voor toekomstige kassenbouwers. Tussen twee masten is een kabelnetwerk gespannen waarop een dak van folie rust. Voor de stevigheid is de dubbellaags folie opgeblazen als een luchtkussen.

Foto: Imag

Re:ageer